تکامل ماگمایی- گرمابی سیال کانه‌ دار در کانسار مس- طلای پورفیری دالی با استفاده از شیمی‌ کانی‌ های آمفیبول و پلاژیوکلاز

نویسندگان

1 شهید چمران اهواز

2 شهید چمران اهواز

3 شهرکرد

4 شهید چمران اهواز

doi
10.22067/econg.v9i1.51704
چکیده

کانسار مس- طلای پورفیری دالی در غرب روستای راوه، شهرستان دلیجان و در بخش مرکزی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر قرار دارد و ناشی از نفوذ توده‌هایی با ترکیب دیوریت و کوارتز دیوریت به سن میوسن در سنگ‌های آتشفشانی با ترکیب آندزیت تا آندزیت بازالت پورفیری الیگو- میوسن است. دگرسانی‌های پتاسیک، آرژیلیک، پروپلیتیک و به‌‌طور محلی فیلیک باعث افزایش شدت کانه‌زایی در بعضی مناطق شده‌اند. هدف از این پژوهش، بررسی ترکیب شیمیایی کانی‌های مؤثر بر کانه‌زایی و تکامل سیال کانه‌دار در ماگمای مولد و تأثیر آن در توان کانه‌زایی کانسار مورد نظر است. برای این منظور کانی‌های آمفیبول و پلاژیوکلاز در سنگ‌های کانه‌دار با استفاده از روش ریز‌پردازش الکترونی مورد بررسی قرار گرفتند و داده‌های به‌‌دست ‌آمده با بررسی میان‌بارهای سیال در رگه‌های دخیل در کانه‌زایی تلفیق شدند. نتایج حاصل از بررسی‌های ریز‌پردازش الکترونی1 نشان داد که آمفیبول‌های ماگمایی، از نوع کلسیک و در گستره منیزیو هورنبلند، ادنیت، منیزیو هستینگزیت و چرماکیت است. همچنین پلاژیوکلازها در گستره آندزین و لابرادوریت هستند. با توجه به دما– فشار سنجی، آمفیبول‌ها در فشار 5/3 تا 3/5 کیلوبار و دمای 818 تا 899 درجه سانتی‌گراد در محیطی با گریزندگی اکسیژن بالا و در شرایط اکسیدان شکل‌گرفته، این شرایط زمینه را برای حمل و انتقال مس و طلا فراهم می‌کند و بیانگر شرایط ماگمایی، ماگمای مادر پورفیری دالی است. نتایج به‌دست آمده از داده‌های ریز‌دماسنجی سیال درگیر مربوط به رگه‌های نابارور اولیه همراه با دگرسانی پتاسیک میزان دمای340-620 درجه سانتی‌گراد، شوری 35-75% درصد وزنی را نشان می دهد که با توجه به دمای آمفیبول‌ها این افت دما بیانگر تغییر از شرایط ماگمایی به گرمابی و آغاز فرآیندهای کانه‌زایی در این کانسار است.