تأثیر کمپوست زباله شهری بر روند تغییرات برخی فلزات سنگین در گیاه و ارتباط آن با ویژگی‏های رشدی زعفران (.Crocus sativus L)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم باغبانی و مرکز پژوهشی گیاهان ویژه منطقه، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

doi
10.22077/jsr.2023.5853.1202
چکیده

به‌ منظور بررسی اثر کمپوست زباله شهری بر میزان تجمع عناصر سنگین (سرب، نیکل، کادمیوم و کبالت) در اندام‌های گیاهی زعفران (Crocus sativus L.) و همچنین اثر کمپوست بر صفات زراعی و عملکرد، آزمایشی در قالب طرح بلوک ‏های کامل تصادفی در دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال‌های زراعی 1395-1394 اجرا شد. تیمار آزمایش، شامل چهار سطح کمپوست زباله شهری (0، 5، 10 و 20 تن در هکتار) با سه تکرار بود. نتایج نشان داد کمپوست زباله شهری تأثیر معنی‏داری بر غلظت سرب و کادمیوم خاک زعفران نسبت به شاهد داشت، امّا بر میزان غلظت نیکل و کبالت مؤثر نبود. بیشترین غلظت سرب و کادمیوم (85/2 و 60/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم) خاک در سطح 20 تن در هکتار کمپوست زباله شهری و کمترین میزان این صفات در سطح شاهد به دست آمد. کمپوست زباله شهری سبب افزایش معنی‏دار غلظت سرب برگ نسبت به شاهد شد. بیشترین غلظت سرب برگ (68/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم) در سطح 10 تن در هکتار کمپوست زباله شهری مشاهده شد. بر اساس نتایج، سطوح مصرفی کمپوست تأثیر معنی‏داری بر غلظت عناصر سنگین بنه و گل نداشت. همچنین نتایج بیانگر تأثیر معنی‏دار کمپوست زباله شهری بر وزن بنه دختری و عملکرد گل و کلاله زعفران بود. بیشترین میزان این صفات در سطح 10 تن در هکتار کمپوست زباله شهری به دست آمد. به‌طور کلی کمپوست زباله شهری در این آزمایش مانع از تجمع عناصر سنگین در گیاه و از این طریق سبب افزایش صفات زراعی و عملکرد زعفران شد.