تاثیر کیفیت آب آبیاری، کود زیستی و نانو ذرات آهن بر عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیک زعفران (.Crocus sativus L)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، عضو هیأت علمی گروه پژوهشی زعفران و گروه پژوهشی گیاه و تنش های محیطی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
2 استاد، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، عضو هیأت علمی گروه پژوهشی زعفران و گروه پژوهشی گیاه و تنش های محیطی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
3 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران.
4 دانش آموخته دکتری زراعت دانشگاه بیرجند، پژوهشگر پژوهشکده زعفران، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران.
doi
10.22077/jsr.2021.4471.1164چکیده
با هدف بررسی اثر سطوح کود زیستی، نانو کود آهن و شوری آب آبیاری بر عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیکی زعفران، آزمایشی بصورت فاکتوریل دو عاملی (کود زیستی و نانو ذرات آهن) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان تربت حیدریه در سال زراعی 98-1397 اجرا شد و مورد تجزیه مرکب در مکان (شوری) قرار گرفت. عامل کود زیستی در چهار سطح صفر، 500، 1000و 1500 کیلوگرم درهکتار و عامل کود نانو ذرات آهن در دو سطح عدم مصرف و کاربرد چهار لیتر در هکتار بودند که در دو مکان با شرایط متفاوت شوری آب آبیاری (29/2 و 49/4 دسیزیمنس برمتر) بررسی شدند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد کلاله، در شرایط آبیاری با شوری 29/2 دسی زیمنس بر متر حاصل شد ولی در این سطح شوری، بین سطوح کاربرد و عدم کاربرد نانو کود آهن اختلاف معنی داری مشاهده نشد. در شرایط آبیاری با شوری 49/4 دسی زیمنس بر متر، کاربرد نانو کود آهن در مقایسه با عدم کاربرد آن، باعث افزایش معنی دار 8/32 درصدی عملکرد کلاله شد و همچنین بطور معنی داری سبب افزایش میزان کلروفیل b و محتوی نسبی آب (RWC) شد. در هر دو شرایط آبیاری، با افزایش مقادیر کود زیستی، میزان کاروتنوئیدها بطور معنی داری افزایش یافت و در تمامی سطوح کود زیستی، کاربرد نانو کود آهن، نسبت به شرایط عدم کاربرد آن، سبب افزایش معنی دار کاروتنوئیدها شد. در شرایط آبیاری با شوری 49/4 دسی زیمنس بر متر و در سطوح صفر و 500 کیلوگرم درهکتار کود زیستی، کاربرد نانو کود آهن، بطور معنی داری از افزایش پرولین جلوگیری و از نشت بیشتر الکترولیتها ممانعت کرد. درمجموع، درصورت آبیاری زعفران با آب شور، استفاده از کودهای زیستی و نانو کود آهن جهت بهبود خصوصیات فیزیولوژیک توصیه می شود.