ارزیابی اثرات تفرج گسترده بر ویژگی‌های محیطی اکوتون‌های هرمزگان

نویسندگان

1 گروه علوم جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 گروه علوم جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22059/jphgr.2024.357063.1007756
چکیده

هدف از این پژوهش ارزیابی اثرات گردشگری غیرمسئولانه بر ویژگی‌های محیطی اکوتون­های هرمزگان است. به این منظور پس از جنگل گردشی، سه منطقه معرف پنج هکتاری با شرایط بدون فشار توریسم، با فشار متوسط و با فشار زیاد توریسم، انتخاب و شاخصه‌های مختلف محیطی اندازه‌گیری شد. در هر منطقه معرف، ده ترانسکت خطی، هر یک شامل دوازده پلات، قرار داده شد. برای اندازه‌گیری فانروفیت‌ها از پلات 20*20 و برای اندازه‌گیری کریپتوفیت‌ها و بوته‌ای‌ها پلات 2*2 مترمربعی، استفاده شد. ده پروفیل خاک نیز بر روی هر ترانسکت، حفر و مقایسه میانگین داده‌ها با آزمون LSD با استفاده از نرم‌افزار SAS 9.1 انجام شد. نتایج نشان داد وزن مخصوص خاک در منطقه گردشگری شدید، افزایش و درصد تخلخل خاک کاهش‌یافته است. همچنین میانگین تاج پوشش گیاهی مربوط به منطقه گردشگری کم (70 درصد) و کمترین آن مربوط به منطقه گردشگری زیاد (1/23 درصد) است. بیشترین وزن مخصوص ظاهری مربوط به منطقه با فشار زیاد گردشگری (79/1 گرم بر سانتی‌متر مکعب) و کمترین آن، مربوط به منطقه گردشگری با فشار کم (24/1 گرم بر سانتی‌متر مکعب) است. بیشترین درصد تخلخل خاک، در منطقه با فشار گردشگری کم، به ترتیب 93/50 و کمترین میزان، در منطقه با فشار گردشگری زیاد 19/32 درصد است. در نهایت افزایش شدت فعالیت‌های گردشگری، باعث تخریب خاک شده و تمامی ویژگی‌های پوشش گیاهی منطقه، شامل تراکم، درصد تاج پوشش گیاهی در بازه زمانی یک سال و ارتفاع گونه‌های درختی، درختچه‌ای و بوته‌ای نیز در اثر افزایش فشار گردشگری زوال یافته است. پیشنهاد می‌گردد ظرفیت برد گردشگری رعایت و فرهنگ‌سازی و آموزش گردشگران انجام گیرد.