ارزیابی اثرات تفرج گسترده بر ویژگیهای محیطی اکوتونهای هرمزگان
نویسندگان
1 گروه علوم جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
3 گروه علوم جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
10.22059/jphgr.2024.357063.1007756چکیده
هدف از این پژوهش ارزیابی اثرات گردشگری غیرمسئولانه بر ویژگیهای محیطی اکوتونهای هرمزگان است. به این منظور پس از جنگل گردشی، سه منطقه معرف پنج هکتاری با شرایط بدون فشار توریسم، با فشار متوسط و با فشار زیاد توریسم، انتخاب و شاخصههای مختلف محیطی اندازهگیری شد. در هر منطقه معرف، ده ترانسکت خطی، هر یک شامل دوازده پلات، قرار داده شد. برای اندازهگیری فانروفیتها از پلات 20*20 و برای اندازهگیری کریپتوفیتها و بوتهایها پلات 2*2 مترمربعی، استفاده شد. ده پروفیل خاک نیز بر روی هر ترانسکت، حفر و مقایسه میانگین دادهها با آزمون LSD با استفاده از نرمافزار SAS 9.1 انجام شد. نتایج نشان داد وزن مخصوص خاک در منطقه گردشگری شدید، افزایش و درصد تخلخل خاک کاهشیافته است. همچنین میانگین تاج پوشش گیاهی مربوط به منطقه گردشگری کم (70 درصد) و کمترین آن مربوط به منطقه گردشگری زیاد (1/23 درصد) است. بیشترین وزن مخصوص ظاهری مربوط به منطقه با فشار زیاد گردشگری (79/1 گرم بر سانتیمتر مکعب) و کمترین آن، مربوط به منطقه گردشگری با فشار کم (24/1 گرم بر سانتیمتر مکعب) است. بیشترین درصد تخلخل خاک، در منطقه با فشار گردشگری کم، به ترتیب 93/50 و کمترین میزان، در منطقه با فشار گردشگری زیاد 19/32 درصد است. در نهایت افزایش شدت فعالیتهای گردشگری، باعث تخریب خاک شده و تمامی ویژگیهای پوشش گیاهی منطقه، شامل تراکم، درصد تاج پوشش گیاهی در بازه زمانی یک سال و ارتفاع گونههای درختی، درختچهای و بوتهای نیز در اثر افزایش فشار گردشگری زوال یافته است. پیشنهاد میگردد ظرفیت برد گردشگری رعایت و فرهنگسازی و آموزش گردشگران انجام گیرد.