سنگ شناسی، سن سنجی، ژئوشیمی و تعیین منشأ توده های گرانیتوئیدی منطقه بجستان، شمال فردوس، استان خراسان رضوی
نویسندگان
1 فردوسی مشهد
2 فردوسی مشهد
3 وین
4 فردوسی مشهد
5 فردوسی مشهد
6 آویرو
doi
10.22067/econg.v8i2.57139چکیده
توده های گرانیتوئیدی بجستان در شرق شهر بجستان، جنوب غرب استان خراسان رضوی واقع شده اند. توده های عمیق و نیمه عمیق اسیدی برونزد یافته در این منطقه دارای ترکیب سینوگرانیتی، مونزوگرانیتی و گرانیتی هستند. نتایج سنسنجی نشانگر حضور دو فاز ماگماتیسم در منطقه است. توده های بیوتیت مونزوگرانیت، گرانیت پورفیری و سینوگرانیت، دارای سن کرتاسه بالایی، کامپانین (76-79 میلیون سال) است و تنها توده پیروکسن هورنبلند بیوتیت مونزوگرانیت در جنوبغرب محدوده مورد بررسی، دارای سن الیگوسن (5/1±7/30 میلیون سال) است. در توده های با سن کرتاسه بالایی، میزان 87Sr/86Sr اولیه بین 710898/0 تا 717908/0 و 143Nd/144Nd اولیه بین 512058/0 تا 512211/0 و єNdI در دامنه 38/7- تا 65/10- متغیر است. نسبتهای 87Sr/86Sr و 143Nd/144Nd اولیه و єNdI برای توده پیروکسن هورنبلند بیوتیت مونزوگرانیت بهترتیب 713292/0، 512186/0 و 06/8- است. از نظر ویژگیهای ژئوشیمیایی، توده های بالا، عمدتاً ماهیت پرآلومین دارد و به گرانیتوئیدهای تیپ S دسته احیایی (ایلمینیت) تعلق دارند. با توجه به نتایج بررسیهای انجام شده، منشأ توده های نفوذی منطقه، پوسته ای و حاصل ذوب رسوبات دگرگون شده با ترکیب پسامیت و مرتبط با زون برخورد است. توده های گرانیتوئیدی با سن کرتاسه بالایی منطقه بجستان در مقایسه با سایر توده های متعلق به کرتاسه بالایی، مانند بزمان، گزو و کجه، دارای نسبت بالاتر 87Sr/86Sr هستند. توده پیروکسن هورنبلند بیوتیت مونزوگرانیت با سن الیگوسن با دارا بودن ویژگیهای مشابه با توده های کرتاسه بالایی، نشاندهنده ادامه محیط زون برخوردی در این بخش از بلوک لوت است.