ارزیابی تابآوری سیستمهای زراعی در برابر تغییرات اقلیم با مقیاس شارپ (مورد مطالعه: زعفرانکاران استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 استاد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
3 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22077/jsr.2023.5369.1190چکیده
تغییراقلیم یکی از چالشهای مهم در زندگی بشر به حساب میآید و عملکرد سیستمهای زراعی را تحتتاثیر قرار داده است. ظرفیت سیستمهای زراعی در بازیابی، سازماندهیمجدد و تکامل پس از مواجهه با تنشهای خارجی در چارچوب نظریه تابآوری تحلیل شده است. آنچه در ادبیات تابآوری توجه بسیاری از منتقدین را به خود جلب کرده است، مفهومسازی تابآوری است. بنابراین هدف از این مطالعه، ارایه مقیاس سنجش تابآوری تحت عنوان شارپ (خودارزیابی و ارزیابیجامع از تابآوری اقلیمی کشاورزان و دامداران( میباشد که با هدف ارزیابی تابآوری سیستمهای زراعی به روش مشارکتی توسط فائو توسعه داده شده است. در این پژوهش این مقیاس را مورد واکاوی قرار داده و بومیسازی نموده و برای اعتباربخشی آن از مشارکت 20 زعفرانکار در استان کرمانشاه بهره گرفته شد. هدف این مطالعه، آزمایش پایلوت مقیاس شارپ بین زعفرانکاران استان بود که با استفاده از پرسشنامه استاندارد و بومیشده شارپ و مصاحبههای عمیق با 20 زعفرانکار و بحثهای گروهی متمرکز با کشاورزان، تابآوری، چالشها و راهکارهای مؤثر بر تقویت تابآوری زعفرانکاران بررسی و ارائه شد. نتایج اعتبارسنجی شارپ نشان داد که مؤلفههای استفاده از کانالهای فروش بدون واسطه، بازار و عضویت در تشکلها سه گروه از اجزای نظام زراعی هستند که سیستم حداقل تابآوری را در برابر آنها دارد. اعتبارسنجی مقیاس مذکور با استفاده از 4 معیار گابا و همکاران (1994) انجام شد که عبارتند از 1- مقبولیت 2- تصدیق پذیری 3- انتقال پذیری 4- اعتماد پذیری. نتایج این مطالعه میتواند در جهت ارزیابی تابآوری و راهکارهای افزایش آن در برابر تغییراتاقلیمی در سیستمهای زراعی کمک نماید.