ارزیابی تأثیر بافت خاک و پارامترهای اقلیمی بر عملکرد زعفران(Crocus sativus L.) در دو منطقه قائن و وامنان
نویسندگان
1 دانشیار گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه آبیاری دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران،ایران
4 دانشیار آبیاری و زهکشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات،
doi
10.22077/jsr.2022.5642.1196چکیده
در بین محصولات کشاورزی، زعفران (Crocus sativus L.) از جمله ارزشمندترین محصولات است که با توجه به نیاز آبی کم و سازگاری با مناطق خشک و نیمه خشک کشور، امکان گسترش تولید و صادرات آن وجود دارد. تحقیق حاضر در سالهای 1396-1394 با هدف بررسی عملکرد زعفران تحت تأثیر بافت خاک در روستای وامنان استان گلستان به عنوان یک منطقه کاشت جدید زعفران در مقایسه با منطقه قائن انجام شد. برای این منظور در هر دو منطقه مورد مطالعه، 30 مزرعه سه تا پنج ساله زعفران با سه تکرار و 90 نمونه با مدیریت زراعی تقریبا یکسان انتخاب و از خاک محدوده رشد بنهها (عمق 0-20سانتیمتر) نمونهبرداری انجام شد. همچنین ارزیابی عملکرد زعفران تحتتأثیر شاخصهای اقلیمی در وامنان در مقایسه با قائن در یک دوره پنج ساله انجام شد. تأثیر منطقه کشت (روستای وامنان و شهر قائن) بر عملکرد زعفران معنیدار است بهطوریکه مقدار آن در وامنان به طور میانگین 3/5 کیلوگرم در هکتار بیشتر از قائن برآورد شده است. نتایج پارامترهای اقلیمی شامل تبخیر، بارندگی، درجهحرارت میانگین، درجهحرارت حداکثر، درجهحرارت حداقل، ساعات آفتابی و روزهای یخبندان بر عملکرد زعفران نشان داد که عملکرد زعفران در روستای وامنان تحتتأثیر تعداد روزهای یخبندان قرار گرفته است. همچنین برای تخمین میزان تأثیر بافت خاک بر عملکرد زعفران از آماره آزمونهای جارک-برا و وایت استفاده شد. نتایج بر اساس روش تحلیل رگرسیونی با استفاده از این دو آزمون در قائن نشان داد مقادیر رس و سیلت بهترتیب با مقادیر 19/0 و 1/0 بهطور معنیدار بر عملکرد زعفران تأثیر داشتند.