اتیولوژی پوسیدگی بنهی زعفران در شهرستان خرمآباد
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد
2 , گروه گیاهپزشکی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد،
doi
10.22077/jsr.2022.5616.1195چکیده
زعفران (Crocus sativus L.) گیاهی چند ساله و از مهمترین محصولات زراعی است. زعفران یک چاشنی ارزشمند است و به دلیل کاربردهای دارویی و پزشکی فراوان، تقاضا برای مصرف آن افزایش یافته است. تنشهای زیستی از چالشهای کشت زعفران هستند و پوسیدگی بنه به عنوان تنشی زیستی، یکی از مخربترین بیماریهای بخشهای زیرزمینی است. عوامل بیماریزای مختلفی از جمله قارچها بر رشد بنه تأثیر میگذارند و شناسایی این قارچها در کشت زعفران مهم است. مطالعه حاضر به منظور شناسایی قارچهای همراه بنهی زعفران در شهرستان خرمآباد و بررسی بیماریزایی آنها اجرا گردید. بدین منظور، بنههای زعفران دارای علایم پوسیدگی از مناطق مختلف خرمآباد (10 منطقه) در استان لرستان جمعآوری و به آزمایشگاه منتقل شدند. جداسازی قارچها با استفاده از محیط کشت جامد سیبزمینی و دکستروز انجام گرفت. پس از تهیه کشت خالص جدایهها، مشخصات ریختشناسی و میکروسکوپی اسپورها و سایر اندامهای زایشی قارچها روی محیطهای کشت برگ میخک آگار و سیب زمینی هویج آگار بررسی گردید. آزمون اثبات بیماریزایی جدایههای قارچها در شرایط گلخانه روی بنههای زعفران و به روش غوطهور کردن در سوسپانسیون اسپور اجرا گردید. در مجموع 58 جدایه جمعآوری و گونههای Alternaria alternata، Fusarium solani، F. acuminatum و F. oxysporum جداسازی و بر اساس ویژگیهای مورفولوژیکی شناسایی شدند. گونهی A. alternataبا 25 جدایه و گونهی F. acuminatum با 4 جدایه به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی را داشتند. بر اساس آزمون بیماریزایی در شرایط گلخانه، F. oxysporum تهاجمیترین و A. alternata ضعیفترین گونه از نظر بیماریزایی بودند. گزارش قبلی از وقوع F. acuminatum و F. solani بر روی بنه زعفران از جهان و ایران وجود نداشت و به نظر میرسد که این اولین گزارش از بیماریزایی گونهی F. acuminatum روی بنه ی زعفران در دنیا باشد.