بررسی اثر تغییر اقلیم گذشته بر روند ردپای آب زعفران در مناطق همگن اگروکلیماتیک خراسان
نویسندگان
1 'گروه مهندسی منابع طبییعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه هرمزگان
2 پژوهشگر، دانشگاه کوئینزلند، استرالیا
3 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان
4 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی
5 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان
doi
10.22077/jsr.2022.5742.1199چکیده
زعفران از کارآمدترین محصولات کشاورزی از نظر مصرف آب بوده و از نظر نیاز به عناصر غذایی نیز گیاهی کمتوقع محسوب میشود. ایران بزرگترین تولید کننده و صادرکننده زعفران در جهان است بهطوریکه حدود 90% از تولید و سطح زیرکشت زعفران در دنیا متعلق به ایران است. 96% زعفران ایران در خراسان تولید میشود. تحقیق حاضر با هدف بررسی تغییرات ردپای آب زعفران تحت تاثیر تغییر اقلیم گذشته طی دورهی 1385 تا 1396 در خراسان صورت گرفته است. براساس نتایج مناطق تولید زعفران در خراسان با کمک روش FCM به سه منطقه همگن اگروکلیماتیک تقسیم شد. میانگین وزنی ردپای آب کل زعفران در خراسان 2833 مترمکعب بر کیلوگرم است که سهم ردپای آبی و سبز بهترتیب 81/89، 11/18و سهم ردپای آب خاکستری بسیار ناچیز و در حدود 005/0 درصد است؛ که بیشترین ردپای آب مربوط به شهرستان بجستان (کلاستر2) (8/4176 مترمکعب بر کیلوگرم) و کمترین ردپای آب مربوط به شهرستان بشرویه (کلاستر 3) (5/1609 مترمکعب بر کیلوگرم) میباشد. متوسط ارزش اقتصادی زعفران 61/0 دلار برمترمکعب است که بهترتیب بیشترین و کمترین آن متعلق به شهرستان بشرویه و بجستان ( 03/1 و 40/0 دلار در هر مترمکعب) میباشد. نتایج تحلیل روند عملکرد و ردپای آب زعفران نشان داد که اجزاء ردپای آب زعفران طی دوره آماری مورد مطالعه دارای روند کاهشی معنیدار و عملکرد زعفران نیز طی این دوره دارای روند افزایشی میباشد. همچنین روند متغیرهای اقلیمی نشان داد، دما رو به افزایش و رطوبت و بارش رو به کاهش است، اما این روند از نظر آماری بیمعنی و ناچیز است.