فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در زمان پهلوی دوم، باوجود تجربه کوتاهی از رشد اقتصادی با بهره گیری از اجرای برنامه‌های عمرانی توسعه،کشور به‌جای حرکت به‌سوی چرخه‌های تکاملی توسعه به‌سمت چرخه‌های رذیلت و بهره‌کش حرکت کرد. برای واکاوی ناکامی در دست‌یابی به توسعه متوازن عوامل خارجی و وابستگی‌های اقتصادی به خارج به‌عنوان اصلی‌ترین مانع و عامل ناتمام ماندن برنامه‌های توسعه ایــن دوران برجسته شده و از همین رو از عوامل داخلی که در بطن سیاست‌ها و روش‌های حاکم وجود داشت غفلت شده است. هدف پژوهش حاضر نگاه متفاوت به مبحث توسعه با بهره‌گیری از دو مفهوم نهادهای بهره‌کش و چرخه رذیلت از دارون عجم اوغلو و جیمز رابینسون به دلایل و عوامل درون‌زایی است که فرآیند توسعه را با اخلال همراه کرده و نارضایتی عمومی را از دولت پهلوی دوم ایجاد کرد. ازاین‌رو، پرسش اصلی مقاله ایــن اسـت:چگونه برنامه‌های توسعه دوره پهلوی دوم از خلق نهادهای بهره‌کش یا نهادهای فراگیر پشتیبانی می‌کنند و چه نسبتی با چرخه رذیلت و چرخه فضیلت دارند؟ در این دوران گام‌هایی در مسیر توسعه برداشته شد اما این فرآیند تحت تأثیر شکل‌گیری نهادهای بهره‌کش و چرخه رذیلت با اختلال روبه‌رو شد و به نارضایتی جامعه منتهی شد.