دیپلماسی اقتصادی و مصونسازی راهبردی چین در منا؛ آموزهها برای جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 استادیار روابط بینالملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، جمهوری اسلامی ایران.
doi
10.30497/pkn.2025.245256.3103چکیده
جمهوری خلق چین در دهه گذشته به یکی از مهمترین شرکای تجاری و سرمایهگذار خارجی کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) تبدیل شده است. این دستاورد چین در منطقهای که دارای اهمیت ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک فزایندهای است را میتوان ناشی از اتخاذ تاکتیکهای سیاسی و رویکرد مصونسازی راهبردی دانست. دیپلماسی اقتصادی بهعنوان یکی از ستونهای کلیدی دیپلماسی مشارکتی چین سبب شده است تا از یکسو بدون به چالش کشیدن مستقیم آمریکا، نفوذ منطقهای چین را گسترش دهد و ازسویدیگر خیزش جهانی بیجینگ را نیز تسریع نماید. پرسش اصلی مقاله آن است که آموزههای برآمده از مصونسازی راهبردی چین در منا برای جمهوری اسلامی ایران چه میباشد؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که دیپلماسی اقتصادی چین در منا بهعنوان ستون کلیدی دیپلماسی مشارکتی، موفق شده است با بهرهگیری از الگوهای رفتاری مصونساز از طریق مؤلفههایی چون انعطاف راهبردی؛ اولویتبخشی به صلح توسعهای، درهمتنیدگی اقتصادی با کشورها و اتخاذ راهبردهای حفاظتی بهجای برقراری موازنه قدرت و یا اتحاد و ائتلاف، آموزههای مغتنمی برای کارآمدکردن دیپلماسی اقتصادی در چهارچوب سیاست خارجی توسعهگرا برای ایران بههمراه داشته باشد. روش پژوهش در این مقاله کیفی و دارای رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری دادهها، بهرهگیری از منابع کتابخانهای میباشد.