شناسایی و تحلیل پیشران‌ها و عوامل موثر بر بحرانغزه 2023؛ نوپدیدگی در تکامل یک بحران

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، جمهوری اسلامی ایران .

2 دکتری مسائل ایران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، جمهوری اسلامی ایران.

3 دانشجوی کارشاسی ارشد روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.30497/pkn.2025.246621.3182
چکیده

وقوع بحران غزه در 7 اکتبر 2023 با نام عملیات «طوفان الاقصی» به‌عنوان رخدادی نوپدید و بی‌سابقه در تاریخ این بحران باعث توجه بیش‌ازپیش به مسئله فلسطین شده و ضرورت بررسی پرداختن به علل آن می‌تواند منجر به شناخت دقیق‌تر و شناسایی و لزوم کنترل متغیرهای اثرگذار شود. براین اساس، پرسمان اصلی پژوهش آن است که عوامل مؤثر بر پیدایش بحران 7 اکتبر 2023 چیست؟ پژوهش حاضر با بهره‌گیری از مدل پیدایش بحران از الگوی جامع بحران مایکل برچر به‌دنبال ترکیب ساختار و فرایند در تحلیل این بحران است. پژوهش به لحاظ روش‌شناختی اثبات‌گرایانه و ماهیت روش، کمی است و از تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار تحلیل ساختاری میک‌مک استفاده شده است. به‌دلیل ماهیت روشی نرم‌افزار میک‌مک، از ارائه فرضیه خودداری شده و توجه به خروجی نرم‌افزار برای درک پیشران‌ها و متغیرها معطوف شده است. یافته‌ پژوهش پس از تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد باتوجه‌به اثرگذارترین متغیرها یعنی حمایت اقتصادی لجستیکی غرب از اسرائیل، فقدان نمایندگی دولت خودگردان از مردم فلسطین و گرایش‌های سازش‌کارانه این دولت، به نظر می‌رسد تغییر در مقادیر این متغیرها می‌تواند با تأثیر بر سایر متغیرها زمینه‌ کنترل بحران را فراهم نماید.

کلیدواژه‌ها