دیاسپورای ورزشی ایران: سرمایه‌ای پنهان برای توسعۀ پایدار ورزش

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22054/qrsm.2025.87508.242
چکیده

این پژوهش کیفی با رویکرد اکتشافی و استفاده از راهبرد تحلیل مضمونی به بررسی دیاسپورای ورزشی ایران به‌عنوان سرمایه‌ای پنهان برای توسعۀ پایدار ورزش کشور می‌پردازد. داده‌ها از طریق 17 مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با ورزشکاران، مربیان، داوران و مدیران ورزشی مهاجر ایرانی و تحلیل اسناد رسمی و گزارش‌های مکمل گردآوری و تحلیل شدند. فرایند تحلیل شامل شش مرحله‌ای تحلیل مضمونی براون و کلارک (2006) برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به کار گرفته شد. یافته‌ها نشان می‌دهند دیاسپورای ورزشی با انتقال دانش، فناوری‌های نوین و تجربیات بین‌المللی، نقش مهمی در بهبود ورزش و عدالت اجتماعی دارد، هرچند موانعی مانند محدودیت‌های قانونی و نگرش‌های منفی، بهره‌برداری کامل را محدود کرده‌اند. سهم نظری این تحقیق در به‌کارگیری چارچوب «سرمایه اجتماعی فراملی» است که روابط فراملی دیاسپورای ورزشی را به‌عنوان مکانیسمی کلیدی در انتقال پایدار دانش و تجربۀ ورزشی تبیین می‌کند. این مطالعه علاوه بر غنای ادبیات علمی، چارچوبی مفهومی و عملیاتی برای سیاست‌گذاری و توسعۀ تعاملات سازنده میان دیاسپورای ورزشی و نظام ورزش ایران ارائه می‌دهد.