بررسی عوامل مؤثر بر ازرش تجارت زعفران ایران با تأکید بر نقش تحریمهای تجاری
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکترا اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
3 استادیار و عضو هیئت علمی گروه تولیدات گیاهی دانشگاه تربت حیدریه
doi
10.22077/jsr.2021.3837.1145چکیده
تجارت خارجی محصولات کشاورزی به علت ارزآوری بالا و پایدار نقش مهمی در گسترش صادرات و واردات کشورهای مختلف بازی میکند. درمیان محصولات کشاورزی، زعفران یکی از مهمترین کالاهای صادراتی کشاورزی میباشد که در سالهای اخیر نتوانسته جایگاه خود را در بازارهای جهانی حفظ و تقویت کند. برای حفظ مقام ایران -بهعنوان بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران- در بازارهای جهانی و توسعه بیشتر صادرات این محصول باارزش، شناخت عوامل مؤثر بر آن، میتواند گام مهمی در این راستا باشد. از اینرو، مطالعه حاضر به دنبال بررسی عوامل مؤثر بر ازرش تجارت زعفران ایران با تأکید بر نقش تحریم های تجاری طی دوره زمانی 2007-2018 با استفاده از الگوی پانل دوسویه میباشد. براساس نتایج، متغیرهای حجم صادرات و واردات، اندازه اقتصاد، درآمد کشورهای واردکننده، شاخص سطح تجارت جهانی و جمعیت اثری فزاینده و معنی دار و متغیر تحریمهای تجاری اتحادیه اروپا اثر منفی و معنی دار بر ارزش تجارت دارد. با توجه به اثر مثبت و معنی دار متغیر درآمد کشورهای واردکننده بر تجارت زعفران ایران و به منظور حفظ مقام ایران در بازار جهانی و جلوگیری از صادرات مجدد توسط کشورهای دیگر نظیر امارات و اسپانیا علیرغم داشتن درآمدهای بالا، پیشنهاد میشود سیاستی اعمال شود تا زعفران به بازارهای نهایی صادر شود. به این مفهوم که بازارهایی که مصرف کننده نهایی بوده و محصول صادراتی ایران را با برند خود به کشورهای دیگر صادر نکنند تا نام و نشان تجاری ایران محفوظ بماند.
