ردیابی و بررسی مولکولی ویروس موزاییک شدید زنبق( ISMV) در مزارع زعفران استان خراسان جنوبی و رضوی
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند
2 گروه گیاهپزشکی
doi
10.22077/jsr.2021.4239.1157چکیده
زعفران با نام علمی (Crocus sativus L.) متعلق به خانواده زنبقیان Iridaceae)) یکی ازمحصولات اقتصادی و استراتژیک کشور میباشد، اخیراً بیماریهای ویروسی متعددی از آن گزارش شده است. ویروس موزائیک شدید زنبق (Iris severe mosaic virus) روی گیاهان زینتی ایران در سال های اخیر گزارش شده اما تا کنون گزارشی از وقوع آن روی زعفران نبوده است. جهت شناسایی ویروس موزاییک شدید زنبق روی این گیاه طی آبان و آذر ماه سال 1398، 130 نمونه ی دارای علائم زردی، کوتولگی، موزاییک، پیچیدگی برگی از مزارع زعفران استان های خراسان جنوبی و رضوی گزارش گردید. نمونه های مشکوک ابتدا با آزمون زنجیره ای پلیمراز و آغازگر اختصاصی ژن پروتئین پوششی ویروس موزاییک شدید زنبق، آزمایش و نهایتا منجر به تکثیر قطعه ای به طول 917جفت باز در 5 نمونه آلوده به ISMV گردید. نمونهها جهت بررسی های تکمیلی و تعیین توالی به شرکت ماکروژن کره ارسال شد. بررسیهای تبارزایی بر مبنای توالی ژن پروتئین پوششی ویروس با نرم افزارهای مرتبط به منظور تعیین جایگاه ویروس، انجام گردید. پنج جدایه شناسایی شده از ویروس موزاییک شدید زنبق و سایر جدایههای موجود در بانک ژن در دو گروه تبارزایی و نزدیک به جدایه های چین قرار گرفتند. بررسیها در این تحقیق نشان داد که گروهها و زیرگروههای تبارزایی، بر مبنای تفاوت در منطقه جغرافیایی تا حدودی از یکدیگر تفکیک و در زیر گروه های جداگانه ای قرار گرفتند. بررسیهای نوترکیبی در رابطه با این ویروس بیانگر این است که در هیچ کدام از جدایههای گزارش شده، نوترکیبی محتمل نیست. این تحقیق اولین گزارش از وقوع این ویروس و اولین بررسی مولکولی و تبارزایی جدایههای ویروس مذکور در مزارع زعفران خراسان جنوبی و رضوی است.