عوامل موثر بر ترک تحصیل دانشآموزان در ایران؛ مرور سیستماتیک بر مطالعات انجام شده
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2
doi
10.22054/qjss.2026.86153.2891چکیده
چکیده با توجه به گستره و شدت پیامدهای ترک تحصیل دانشآموزان بر عدالت آموزشی و توسعه اجتماعی-اقتصادی جوامع، شناسایی عوامل موثر بر این پدیده ضرورتی اساسی است؛ ازاینرو، مطالعه حاضر به شناسایی عوامل مؤثر بر ترک تحصیل دانشآموزان در ایران پرداخته است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور سیستماتیک تلفیقی و طی سه مرحله پیشایند، فرایند و برآیند مرور انجام شد. پس از مراحل غربالگری، 25 مقاله منتشرشده از سال 1370 تا 1404 برای تحلیل انتخاب شد. یافتهها نشان میدهد عوامل موثر بر ترک تحصیل در دو دسته درونمدرسهای، شامل ضعف نهادی آموزش، ضعف سرمایه اجتماعی و کمبود زیرساختهای آموزشی، و برونمدرسهای، شامل کمبود سرمایه اقتصادی و فرهنگی خانواده، ضعف توانمندی و انگیزه فردی، خانواده نابسامان، محدودیتهای محیط کالبدی، تضعیف کارکرد سرمایه فرهنگی و محدودیتهای اجتماعی قرار دارند. با توجه به برهمکنش پویای این عوامل، مداخله موثر مستلزم اتخاذ رویکردی سیستمی و توجه به شبکه روابط علی میان آنهاست. بر این اساس، پیشنهاد میشود پژوهشهای آتی با رویکردی سیستمی و نگاهی کلگرا، زمینه مداخله موثر در مسئله ترک تحصیل را فراهم آورند.
