جایگاه دیپلماسی اقتصادی در برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر برنامه هفتم)

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.30497/pkn.2024.245489.3122
چکیده

برنامه‌نویسی توسعه در ایران با هدف رشد و پیشرفت به‌ویژه در ابعاد اقتصادی انجام می‌پذیرد که اقتضای وجود ارتباط وثیق بین الگوی توسعه و سیاست خارجی دارد. ترکیب مطلوب عبارت است از عامل الگوی توسعه برون‌گرا/درون‌گرا و راهبرد دیپلماسی ‌اقتصادی کنش‌گر. در تناظر با این مطلوبیت، پرسش اصلی به چگونگی جایگاه دیپلماسی ‌اقتصادی در برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران به‌ویژه برنامه هفتم مربوط می‌شود. فرضیه آن است که برنامه‌های توسعه در کشور ازجمله (لایحه) برنامه هفتم متضمن الگوی منتاظربا توسعه نبوده که به امتناع اولویت‌بندی و هدف‌گذاری دیپلماسی ‌اقتصادی در برنامه‌ها انجامیده است. هدف مقاله تحلیل عوامل بروز این آسیب در دیپلماسی ‌اقتصادی کشور است. برای این منظور از نظریه دولت توسعه‌گرا در حوزه اسلوب‌های برنامه‌نویسی توسعه استفاده شده است. نویسندگان اولویت‌بندی اقتصادی را ضرورتی جدّی دانسته و با ملحوظ داشتن امکان/امتناع اهداف اقتصادیِ برنامه توسعه هفتم به الزامات و دلالت‌های راهبردیِ ناظر بر ارتقاء دیپلماسی ‌اقتصادی پرداخته‌اند.