فراتحلیل پژوهش‌های سیاسی ناظر بر حیات طیبه (از سال ۱۴۰۰-۱۳۹۰)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی گروه اندیشه سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

2 استاد علوم سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

3 دانشیار گروه اندیشه سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

4 استادیار علوم سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.30497/pkn.2024.244709.3079
چکیده

«حیات طیبه» مهم‌ترین تصویری اســت که با الهام از قرآن کریم از خوشبختی و وضع مطلوب ارائه شده است. بررسی اولیه پژوهش‌هـای صورت‌گرفته در این حوزه، نمایانگر استفاده از رویکردهای مختلف نقلی و عقلی در این مطالعات است. برای تحلیل دقیق حیات طیبه نیاز است که این گستره متنوع بررسی شود. این مقاله با هدف فراتحلیل پژوهش‌های سیاسی مرتبط با «حیات طیبه» در بازه زمانی 1390-1400، در ابتدا به توضیح نقاط قوت و ضعف این مطالعات می‌پردازد. این پژوهش‌ها در سه سطح نظری، روشی و نتیجه‌شناسانه بررسی شده‌اند. هدف اصلی پژوهش، مطالعه تشخیصیِ وضعیت تولیـد علمـی مقاله‌ها در حوزه حیات طیبه و جمع‌بندی این پژوهش‌ها با رویکرد سیاسی برای دست یافتن به تصویری نسبتاً جامع‌تر است. بر اساس تحلیل یافته‌ها می‌توان یک شاکله معنایی مبتنی بر سه رکن فردی، اجتماعی و سیاسی از حیات طیبه ارائه کرد. ضمناً غلبه روش معرفت نقلی (تاریخی)، کلی‌گویی و انتزاعی بودن و عدم تنوع در روش پژوهش از اصلی‌ترین کاستی‌های مطالعات سیاسی این مفهوم بوده است.