امکان‌سنجی بهره‌گیری از سیاست دلارزدایی در سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای در کاهش اثر تحریم‌ها بر جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استاد مدعو گروه علوم سیاسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، جمهوری اسلامی ایران.

2 استادیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، جمهوری اسلامی ایران .

doi
10.30497/pkn.2024.245262.3105
چکیده

استفاده از دلار به‌عنوان ابزاری برای اعمال تحریم‌ سبب گرایش برخی کشورها به سیاست دلارزدایی دلار شده و همین سیاست به‌واسطه شرایط خاص ایران، به‌عنوان مسئله اصلی پژوهش حاضر مطرح شده است. دراین‌راستا سؤال اصلی پژوهش عبارت است از اینکه: سیاست دلارزدایی چقدر توانسته در کاهش تحریم‌ها بر جمهوری اسلامی ایران به‌کار آید؟ این پژوهش از رویکرد نظری منطقه­گرایی متداخل و روش‌های تحلیل روند و سری زمانی به‌عنوان روش پژوهش در سه سازمان شانگهای، بریکس و آسه‌آن به‌عنوان مطالعه موردی که دلارزدایی را به­مثابه ابزار دیپلماسی اقتصادی خود به‌کار گرفته‌اند، استفاده نموده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است ‌که هم‌زمان با به‌کارگیری سیاست دلارزدایی از سوی سه سازمان فوق، سطح مبادلات کشورهای عضو این سازمان‌ها با ایران تحت‌تأثیر تحریم‌های آمریکا و کم‌توجهی به بهره­گیری از این سیاست جدید از سال 2018 دچار رکود شده است. براین‌اساس، به‌کارگیری سیاست دلارزدایی به‌عنوان ابزاری در دیپلماسی اقتصادی ایران خواهد توانست تا ضمن رونق‌بخشی به تجارت بین‌المللی ایران، اهداف تحریم را با اختلال مواجه سازد.