بررسی بیان ژن sox9 طی مراحل تکوین لاروی و بلوغ گنادی فیل‌ماهی (Huso huso)

نویسندگان

1 استاد موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 استادیار بخش فیزیولوژی و بیوشیمی، موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 استادیار بخش ژنتیک، موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

4 کارشناس ارشد مهندسی منابع طبیعی، بخش فیزیولوژی و بیوشیمی، موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

5 کارشناس ارشد مهندسی منابع طبیعی، بخش ژنتیک، موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

6 استادیار بخش فیزیولوژی و بیوشیمی، موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

doi
10.22124/japb.2017.2461
چکیده

sox9  یکی از ژن­های کد کننده پروتئینی است که نقش مهمی در تنظیم برخی از فعالیت­های سلولی در مهره‌داران ایفا می‏ کند. با توجه به اهمیت فیل‌ماهی به عنوان یک گونه مهم در آبزی‌پروری تاسماهیان و نقش sox9  در فرآیندهای تکوینی مهره ‏داران، در این پژوهش اقدام به توالی‏یابی ژن sox9  و بررسی الگوی بیان آن در مراحل مختلف لاروی و تکوین گناد جنس نر فیل‌ماهی شد. نتایج نشان داد که توالی ژن sox9  در فیل‌ماهی شباهت زیادی با گونه ‏های دیگر تاسماهیان و مهره‌داران دارد که بیانگر نقش بنیادین و تکوینی این ژن در جانوران مختلف است. مطالعه بیان ژن sox9  طی مراحل تکوینی لاروی (1 ، 3، 6، 15 و 50 روز پس از تفریخ) نشان داد که sox9 در مراحل مختلف لاروی بیان شد و بیشترین بیان آن مربوط به 15 روز پس از تفریخ بود. در حالی که در نمونه‌های گناد تمایز یافته ماهیان (مراحل 1 تا 4 رسیدگی جنسی) sox9  فقط در مرحله 4 بیان می‌شد. درمجموع، به نظر می‌رسد فعالیت ژن sox9 در مراحل ابتدایی زندگی با فرآیند­­های غضروف­زایی و اندام­زایی و در مراحل رسیدگی جنسی با تکامل بیضه در ارتباط است.