ارزیابی عملکرد صادرات ایران در مقایسه با کشورهای منطقه در دوره سند چشمانداز ۱۴۰۴
نویسندگان
doi
10.22034/ijts.2026.2088640.4266چکیده
بررسی شاخص های کلان اقتصادی یکی از مهم ترین موضوعات در ارزیابی عملکرد دوره چشم انداز است. در این راستا، یکی از شاخص های کلیدی در ارزیابی وضعیت اقتصادی هر کشور موضوع صادرات می باشد. در ایران نیز این شاخص نقش مهمی در تعیین مسیر رشد اقتصادی و تعاملات بین المللی دارد. از این رو، هدف این مقاله بررسی عملکرد صادرات ایران در دوره سند چشم انداز بیست ساله 1404 است. بازه زمانی تحقیق مربوط به دوره 1384 تا 1403 بوده، و برای برآورد مدل از الگوی توزیع وقفه ای خودرگرسیون استفاده شده است. بررسی های آماری نشان می دهد که در سال 2016 (1395) نرخ رشد صادرات ایران 27.42 درصد بوده، توانسته به جایگاه اول منطقه از لحاظ این شاخص دست یابد. از طرفی، در این دوره بدترین نرخ رشد مذکور نیز مربوط به سال 2012 (1391)، با منفی 20.99 درصد می باشد. در این سال جایگاه ایران در بین کشورهای منطقه 15 بوده است. همچنین، نتایج حاصل از تخمین معادله صادرات بر اساس الگوی توزیع وقفه ای خودرگرسیون، برای دوره 1384 تا 1402 با تواتر فصلی نشان می دهد که؛ علل اصلی جایگاه نامطلوب ایران در بین کشوهای منطقه در حوزه شاخص صادرات و به نوعی عملکرد نامناسب این متغیر تحت تأثیر رشدهای شدید نرخ ارز، عدم رشد اقتصادی، تحریم های دوره 1391 تا 1394 و تحریم های 1397 تا 1400، بوده است. ضمن آن که ویروس کرونا نیز در عملکرد این شاخص اثر منفی داشته است.