فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با گسترش فناوری ‌ های داده ‌ محور، داده ‌ های شخصی به ‌ طور فزاینده در قالب کلان ‌ داده ‌ ها و پایگاه ‌ های داده گردآوری، ذخیره و تحلیل می ‌ شوند. این ساختارها که برای بهره ‌ برداری گسترده و هوشمند از اطلاعات طراحی شده ‌ اند، ضمن ارائه مزایای فراوان برای کسب ‌ وکارها، چالش ‌ های بنیادینی در زمینه حقوق اشخاص موضوع داده ایجاد می ‌ کنند. در محیط ‌ های کلان ‌ داده ‌ ای، داده ‌ ها به ‌ شکل انبوه، متنوع و به ‌ هم ‌ پیوسته جمع ‌ آوری می ‌ شوند و اعمال حقوق فردی نظیر دسترسی، اصلاح، حذف یا انتقال، با موانع فنی و ساختاری جدی روبه ‌ رو است؛ زیرا تفکیک داده ‌ های یک شخص از مجموعه داده ‌ ها اغلب پیچیده یا ناممکن می ‌ شود. همچنین در پایگاه ‌ های داده تحت مالکیت شرکت ‌ ها، داده ‌ های شخصی بخشی از دارایی اطلاعاتی قلمداد می ‌ شوند و این امر تعارضی میان حقوق مالکیت فکری شرکت ‌ ها بر پایگاه داده و حقوق حریم خصوصی اشخاص پدید می ‌ آورد. پرسش اصلی مقاله آن است که در تقاطع کلان ‌ داده و پایگاه داده، چه چالش ‌ های حقوقی و فنی در تضمین حقوق اشخاص بروز می ‌ کند و واکنش نظام ‌ های حقوقی چگونه بوده است؟ مطالعه حاضر با روش توصیفی ‌ ـ ‌ تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ‌ ای نشان می ‌ دهد که در حوزه کلان ‌ داده، هنوز خلا مقررات ‌ گذاری وجود دارد و اجرای حقوق اشخاص نیازمند قواعد ویژه ‌ ای است. در پایگاه ‌ های داده نیز حمایت مالکیت فکری صرفاً به طراحی و سازمان ‌ دهی پایگاه تعلق دارد و داده ‌ های شخصی خام همچنان تابع قواعد حریم خصوصی و حفاظت از داده باقی می ‌ مانند.