شناسایی و اولویت بندی موانع صادرات صنایع غذایی استان سیستان و بلوچستان
نویسندگان
doi
10.22034/bs.2026.2088536.3237چکیده
با توجه به نقش صادرات در رشد اقتصادی و توسعه منطقهای، این پژوهش با هدف شناسایی و اولویتبندی موانع صادرات صنایع غذایی استان سیستان و بلوچستان انجام شد. موانع صادراتی در شش حوزه زیرساختی، سیاسی، اقتصادی، بازار، قانونی و نیروی انسانی و مدیریت شناسایی و با نظر خبرگان ارزیابی شدند. اولویتبندی موانع با استفاده از روش تحلیل رابطه خاکستری و بر اساس معیارهای شدت اثر، احتمال وقوع، هزینهزایی، تأخیر زمانی و قابلیت کنترل انجام گرفت. پردازش دادهها نیز با بهرهگیری از زبان برنامهنویسی پایتون انجام شد. نتایج نشان داد که موانع زیرساختی مهمترین عامل محدودکننده صادرات صنایع غذایی استان هستند. پس از آن، موانع سیاسی و اقتصادی در رتبههای بعدی قرار گرفتند. در سطح موانع مشخص، ضعف زنجیره سرد و لجستیک صادراتی، کمبود نیروی انسانی ماهر در فرآوری و بستهبندی، بستهبندی نامناسب، ضعف تبلیغات و برندینگ و بیثباتی سیاستهای ارزی و تجاری از مهمترین عوامل بازدارنده شناسایی شدند. یافتهها نشان میدهد که مسئله اصلی صادرات صنایع غذایی استان تنها به تولید محدود نیست، بلکه به ضعف حلقههای پس از تولید، از جمله نگهداری، بستهبندی، حملونقل، بازاریابی و سیاستگذاری نیز مربوط است. بر این اساس، پیشنهاد میشود سیاستگذاران و نهادهای استانی با حرکت از رویکرد تولیدمحور به رویکرد زنجیرهمحور، توسعه زیرساختهای زنجیره سرد، تجهیز پایانههای صادراتی، بهبود حملونقل یخچالی، ارتقای فناوری بستهبندی، آموزش نیروی انسانی متخصص، تقویت تبلیغات و برندینگ و کاهش نااطمینانیهای سیاستی را در اولویت برنامهریزیهای صادراتی استان قرار دهند.