فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه‌ها در مسیر خود همواره با پدیده‌ای به نام فرسایش دست‌به‌گریبان هستند که از یک‌سو تغییرات بسیاری را در شکل هندسی مقطع رودخانه، ریخت‌شناسی و مشخصات هیدرولیک جریان آن ایفا می‌کند و از سوی دیگر، اثرات جبران‌ناپذیری را برای اراضی مجاور کانال وارد می‌کند. از عمده‌ترین منابع تولید رسوبات، فرسایش سواحل رودخانه است. در همین راستا بررسی میزان فرسایش سواحل یکی از راهبردهای مدیریتی است. منطقه موردمطالعه سواحل رودخانه جاجرود حدفاصل سد لتیان تا سد ماملو به تعداد هفت مقطع است. در این مطالعه، برای فرسایش کرانه رودخانه و برآورد میزان رسوب از روش یا مدل برآورد رسوب کرانه و پای کرانه (BSTEM) که در این مدل از پارامترهای هندسی کانال (زاویه دیوار و ارتفاع کرانه و فاصله پنجه کرانه و زاویه آن)، ارتفاع لایه‌ها و جنس آن‌ها، اطلاعات جریان و پوشش گیاهی و سایر مواد پوشاننده کناره استخراج و استفاده‌شده است. در این پژوهش از عمق جریان در حالت دبی لبالبی و طول مدت جریان 12 ساعته برای مدل‌سازی فرسایش کرانه استفاده گردید. مدل با محاسبه تنش برشی و میزان مقاومت خاک به مدل‌سازی میزان تخریب کرانه می‌پردازد. نتایج پژوهش نشان داد که تمام مقاطع به‌جز مقطع 6، دارای فرسایش زیاد است. تفاوت مقادیر فرسایش نیز در مقاطع مختلف بیشتر به دلیل نوع رسوبات کرانه و زاویه شیب کرانه بوده است. ازنظر پایداری کرانه و ضریب ایمنی (FS) نیز ناپایدارترین کرانه در مقطع 5 و پایدارترین کرانه در مقطع 6 رودخانه بوده است.