طراحی الگوی عوامل موثر بر خصوصی سازی در شرکت‌های دولتی ایران

نویسندگان
doi
10.22034/bs.2022.557130.2587
چکیده

تجارب کشورهای مختلف جهان در زمینه خصوصی ‌ سازی نشان می ‌ دهد که موفقیت ‌ های بزرگی به دست آمده است، اما متاسفانه در ایران تجارب ناموفق زیادی در این زمینه وجود داشته است. از طرفی، شناخت مناسب از عواملی که خصوصی ‌ سازی را تحت تاثیر قرار می ‌ دهد، وجود ندارد. بنابراین، در این تحقیق، به طراحی الگوی عوامل موثر بر خصوصی ‌ سازی در شرکت ‌ های دولتی ایران پرداخته شد. این تحقیق از نظر هدف کاربردی- توسعه ‌ ای و در گروه تحقیقات آمیخته قرار می ‌ گیرد. در مرحله کیفی، از روش تحلیل تم برای شناسایی عوامل موثر بر خصوصی ‌ سازی شرکت ‌ های دولتی استفاده شد. بدین منظور با 23 نفر از خبرگان که به صورت هدفمند انتخاب شدند، مصاحبه نیمه ‌ ساختاریافته انجام گرفت. بر اساس نتایج، دو بعد عوامل خرد و عوامل کلان و شش مولفه شامل عوامل پشتیبانی، بازاریابی، فرایند واگذاری، رقابتی، محیطی و اقتصادی شناسایی شدند. در بخش کمی نیز با روش تحلیل عاملی تاییدی به آزمون و اعتبارسنجی الگوی تحقیق پرداخته شد. بدین منظور با ابزار پرسشنامه از 70 نفر از صاحب ‌ نظران و افراد خبره نظرخواهی به عمل آمد. بر اساس یافته ‌ های تحلیل عاملی، کلیه عوامل شناسایی شده تایید شدند. همچنین، عوامل فرایند واگذاری، عوامل پشتیبان و عوامل اقتصادی به ترتیب با ضریب تعیین 775/0، 719/0 و 714/0 دارای بالاترین اولویت هستند. نتایج تحقیق نشان داد که خصوصی ‌ سازی در ایران پدیده ‌ ای چندوجهی و پیچیده است که از مجموعه ‌ ای از عوامل تاثیر می ‌ پذیرد که بدون کنترل و مدیریت آن ‌ ها نمی ‌ توان با نتایج ارزشمندی دست یافت.