نگاشت بازاریابی اسلامی در کسب و کارهای ایرانی

نویسندگان
doi
10.22034/bs.2022.247038
چکیده

دین مقدس اسلام درباره تمام شئون زندگی، از جمله فعالیت ‌ های تجاری و اقتصادی، قوانین و مقرراتی تعیین کرده و مدعی است که به ‌ عنوان آخرین دین الهی، برای همه مشکلات بشر، در همه دوره ‌ ها و اعصار، راه ‌ کار دارد. علی ‌ رغم تمامی این موارد، تاکنون بازاریابی اسلامی نتوانسته آنچنان که باید درونمایه کسب و کارها را مورد هدایت قرار دهد. لذا، این پژوهش دو هدف را در دست بررسی قرار داده است: نگاه جامع و بومی به مسأله بازاریابی اسلامی؛ و شناسایی فرایند ارتباط عوامل این نوع از بازاریابی. این پژوهش در یک فرایند سه مرحله ‌ ای تحلیل محتوا، تحلیل مدیریت تعاملی و نگاشت شناخت فازی به ترسیم مدل مفهومی عملکرد متغیرهای بازاریابی اسلامی می ‌ پردازد. روش ‌ شناسی این تحقیق از هدف توصیفی و اکتشافی و از نظر ماهیت آمیخته؛ و جامعه آماری شامل: اسناد و مدارک و خبرگان آشنا به موضوع می ‌ باشد. با توجه به نتایج به ‌ دست آمده، کارکرد بازاریابی اسلامی مبتنی بر سه مقوله اساسی: عوامل درون سازمانی، عوامل برون سازمانی و عوامل معنوی است که هر کدام متغیرهایی را دربرمی ‌ گیرند. عوامل معنوی نقش بسیار مهمی در بازاریابی اسلامی دارد و واسطه اصلی در تعامل بین عوامل درون و برون سازمانی تلقی می ‌ شود. موفقیت کارکردی بازاریابی اسلامی با توجه به ساختار نظام جمهوری اسلامی ایران و مبنای آموزه ‌ های دینی، به همان اندازه که وابسته به قوانین حقوقی و نقش ‌ آفرینی عوامل محیطی و سیستمی است، باید دربرگیرنده روح اسلامی باشد. بر این اساس یکی از اصلی ‌ ترین دلایل ناهماهنگی و کمبودهای موجود در ساختار کسب و کار در بازار ایران همین نادیده ‌ انگاری قواعد اسلامی در امور اجرایی است که با اقدامات جزیره ‌ ای به غایت مورد انتظار منتج نمی ‌ شود.