تحلیل رویکرد ارزیابی سریع خدمات اکوسیستمی تالاب بین‌المللی زریوار در شهرستان مریوان

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان. ایران

2 گروه ترویج و اموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

doi
10.22059/jphgr.2023.354474.1007743
چکیده

شناخت و ارزیابی خدمات اکوسیستم تالاب، علاوه بر انسجام اکولوژیکی می‌تواند در عرضه و پایداری خدمات در سطوح مختلف مؤثر باشد. در این راستا پژوهش حاضر به ارزیابی خدمات اکوسیستمی تالاب زریوار با به‌کارگیری رویکرد ارزیابی سریع خدمات اکوسیستم و چارچوب ارزیابی خدمات اکوسیستم هزاره جهت پایداری و توسعه خدمات آن پرداخته است. به‌منظور ارزیابی خدمات در 4 دسته خدمت تأمینی، تنظیمی، فرهنگی و پشتیبانی از رویکرد ارزیابی سریع خدمات کنوانسیون رامسر استفاده گردید. گردآوری داده‌ها مبتنی بر ابزار مصاحبه و پرسشنامه از خبرگان محلی و کارشناسان نهادهای مرتبط با تالاب و اعضای انجمن‌های زیست‌محیطی منطقه بودند که تعداد 55 نفر از آن‌ها به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. از شاخص خدمات اکوسیستم (ESI) برای مقایسه و امتیاز اهمیت خدمات استفاده گردید. نتایج بیانگر پتانسیل مثبت تالاب زریوار در هر 4 دسته خدمات بود به‌گونه‌ای که خدمات فرهنگی با (66/0=ESI) بالاترین پتانسیل مثبت خدمات و خدمات پشتیبانی (57/0=ESI)، تنظیمی (42/0=ESI) و تأمینی (38/0=ESI) در جایگاه بعدی قرار داشتند. مقایسه خدمات ارائه‌شده در سطوح مختلف نشان داد بیشترین خدمات ارائه‌شده در سطح محلی گزارش‌شده است. آزمون همبستگی نشان داد رابطه مثبت و معنی‌داری بین خدمات مختلف اکوسیستم تالاب وجود دارد که سبب هم‌افزایی بین خدمات آن می‌گردد. نتایج به‌کارگیری رویکرد ارزیابی سریع می‌تواند در چارچوب‌های سیاست محلی، ملی و فرآیندهای تصمیم‌گیری مورداستفاده قرار گیرد.