برآورد نسبی پتانسیلهای ژنتیکی خنثی و تنوع سازشی در جمعیتهای پرورشی کپور نقرهای (Hypophthalmichthys molitrix) کشور
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شیلات، گروه شیلات، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
2 استاد گروه ژنیتک، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشیار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4 استاد گروه شیلات، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
doi
چکیده
در دهه اخیر، مطالعه نشانگرهای خنثی در برابر انواعی که نماینده تنوع سازشی هستند مورد اقبال قرار گرفته است که شاخصترین آنها، مجموعه ژنهای MHC است. در مطالعه حاضر نشانگر MHC به همراه 8 نشانگر ریزماهواره بر روی 138 قطعه کپور نقرهای در استانهای مختلف کشور شامل گلستان، مازندران، گیلان، خوزستان و نمونههای وارداتی از کشور چین، مورد بررسی قرار گرفت. میانگین غنای اللی، هتروزیگوسیتی مورد انتظار و شاخص شانون به ترتیب برای ریزماهوارهها 04/5، 682/0 و 32/ 1 و جایگاه MHC 21/4، 674/0 و 23/1 به دست آمد. آنالیز AMOVA در جایگاههای ریزماهواره و MHC به ترتیب 2 و 3 درصد از واریانس تنوع ژنتیکی را به تفاوتهای بینجمعیتی اختصاصداد. با اجرای آزمون وضعیت تعادل در جمعیتهای مورد مطالعه با استفاده از مدل SMM، بروز تنگنای ژنتیکی تایید نشد. با توجه به افزایش معنیدار هتروزیگوسیتی در هر دو نوع جایگاه در مقایسه با مدل هاردی- وینبرگ و برتری نسبی MHC در ایجاد تمایز بین جمعیتها میتوان نقش بهگزینی تعادلی را به این جایگاه نسبتداد. جمعبندی نهایی مبین آن است که تنوع اللی جایگاههای مذکور در جمعیتهای مورد بررسی طی چندین دوره تکثیر و پرورش حفظ شده است. غنای اللی بالاتر جایگاه MHC-DAB در میان نمونههای چینی در کنار سطح هتروزیگوسیتی و تنوع بالای درونجمعیتی میتواند بهعنوان نقطهقوت این گروه بهشمارآید.