بررسی اثر محافظتی ویتامین C بر شکستگی DNA در سلول‌های آبشش و کبد ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در مواجهه با غلظت‌های مختلف نانوذره اکسید روی (ZnO)

نویسندگان

1 دانشیار گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استادیار گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 استادیار گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد شیلات، گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
چکیده

این مطالعه به بررسی اثر آلاینده نوظهور نانوذره اکسید روی (ZnO) بر روی بافت کبد و آبشش ماهی قزل­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchus mykiss) و به دنبال آن بررسی اثر ایمنی ویتامین C بر شکستگی DNA پس از اعمال نانوذره پرداخته است. برای این منظور از ترکیب سطوح مختلف نانوذره روی (0، 40 و 80 میلی­گرم در لیتر) و ویتامینC  (0، 400 و 800 میلی­گرم در کیلوگرم) استفاده شد (9 تیمار هر یک با سه تکرار) و ماهیان با میانگین وزنی 10±170 گرم به مدت 10 روز تحت تیمار با جیره‌های آزمایشی قرار گرفتند. نمونه­گیری در روزهای پنجم و دهم آزمایش از بافت کبد و آبشش صورت گرفت. نمونه­های مورد نظر پس از جداسازی در میکروتیوپ­های حاوی الکل %96 نگهداری شدند. استخراج DNA به روش شکستگی DNA با الکتروفورز انجام گرفت، سپس با ژل الکتروفورز اجرا شد و در پایان با دستگاه ژل‌داک عکس‌برداری شد. درصد شکستگیDNA  با استفاده از میانگین وزنی تعیین شد. بر طبق نتایج، اثر غلظت ZnO و ویتامین C و اثر متقابل زمان- غلظت بر روی سطح آسیب DNA در بافت کبد و آبشش بین تیمارهای مختلف کاملا معنی­دار بود. بیشترین آسیب در بافت کبد و آبشش در غلظت80 میلی­گرم بر لیتر نانوذره اکسید روی در روز پنجم مشاهده شد. همچنین در هر دو بافت در روز دهم میزان شکستگی DNA کاهش یافت. به علاوه، حضور ویتامین C موجب کاهش شکستگی DNA شد.