تأثیر هوش مصنوعی بر مدیریت بهینة شهری (نمونۀ موردی: شهرکرد)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22111/gaij.2025.52422.3294
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر مدیریت بهینة شهری ازسوی مدیران شهری شهرکرد بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش‌شناسی در قالب توصیفی–تحلیلی انجام­شد. جامعة آماری شامل تمامی مدیران شهری شهرکرد به تعداد ۶۰ نفر بود و به­دلیل محدودبودن حجم جامعه، نمونه به‌صورت سرشماری کامل تعیین­شد. داده‌ها با استفاده از پرسش­نامه‌ای ۳۵ سؤالی جمع‌آوری­شد که شامل دو بخش هوش مصنوعی (۲۱ سؤال) و مدیریت بهینة شهری (۱۴ سؤال) بود. روایی ابزار از طریق ارزیابی صوری، محتوایی و سازه‌ای سنجیده­شد و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ به­میزان ۰.۷۹ تأییدگردید. داده‌های گردآوری­شده با بهره‌گیری از مدل‌یابی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر در نرم‌افزار «PLS» تحلیل­شد. یافته‌ها نشان­می‌دهد که هوش مصنوعی به‌طور کلی تأثیر مثبت و معناداری بر مدیریت بهینة شهری دارد. همچنین ابعاد مختلف آن از جمله؛ چشم‌انداز استراتژیک، سرنوشت مشترک، تمایل به تغییر، تعهد و خوش‌بینی، هم‌راستایی و هم‌خوانی، توسعة دانش و فشار عملکرد به‌طور معناداری بر مدیریت بهینة شهری اثرمی‌گذارند. نتایج حاکی از آن است که به‌کارگیری فناوری‌های هوش مصنوعی امکان اتخاذ تصمیم‌های بهینه و مبتنی بر داده را برای مدیران شهری فراهم­می‌کند و علاوه بر افزایش کارایی و بهره‌وری، به کاهش چالش‌های زیست‌محیطی، ارتقای کیفیت زندگی و مدیریت منابع کمک می‌نماید. در مجموع، بهره‌برداری مؤثر از ظرفیت‌های هوش مصنوعی موجب تحول در کیفیت خدمات شهری و ارتقای رفاه شهروندان شهرکرد می‌شود.