آینده پژوهی نقش هوشمندسازی حمل‌ونقل درون شهری بر تاب‌آوری شبکه‌های ارتباطی (نمونۀ موردی: شهر کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار گروه معماری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

4 استادیار گروه معماری، واحد اسلام‌آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22111/gaij.2025.53427.3308
چکیده

رشد شهرنشینی و پیچیدگی‌های روزافزون، اهمیت تاب‌آوری شبکه‌های ارتباطی در برابر بحران‌ها را افزایش داده است. در این شرایط، هوشمندسازی حمل‌ونقل درون‌شهری با استفاده از فناوری‌های جدید، به­عنوان یک راهبرد کلیدی برای مدیریت پیش‌فعال و واکنش سریع در شرایط اضطراری مطرح­می‌شود. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر ارزیابی نقش هوشمندسازی حمل‌ونقل درون­شهری بر تاب‌آوری شبکه‌های ارتباطی در شهر کرمانشاه است پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از حیث روش، ترکیبی از روش‌های کتابخانه‌ای و پیمایشی و مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی می‌باشد. قلمرو پژوهش، شهر کرمانشاه بوده است. جامعة آماری این پژوهش 50 نفر از کارشناسان حمل‌ونقل شهری، راه و شهرسازی و کارشناسان شهرداری است. جهت تجزیه­وتحلیل دادها از روش دلفی و ماتریس اثرات متقاطع(میک‌مک) استفاده شده است. یافته­های پژوهش نشان­داد از میان 46 عامل اصلی تأثیرگذار بر نقش هوشمندسازی حمل‌ونقل درون­شهری بر تاب‌آوری شبکه‌های ارتباطی، 27 متغیّر به­عنوان کلیدی و تأثیرگذار شناخته شده­اند که این متغیّرها بیشترین تأثیرگذاری و کمترین تأثیرپذیری را بر آیندة توسعة نقش هوشمندسازی حمل‌ونقل درون­شهری بر تاب‌آوری شبکه‌های ارتباطی شهر کرمانشاه دارند. همچنین نتایج نشان­داد که عوامل تاب‌آوری محیطی و عابر پیاده مانند پیاده‌روهای مسقّف، پیشران‌های اصلی سیستم هستند و بیشترین نیروی تأثیرگذاری را دارند. این در حالی­است که شاخص‌های هوشمندسازی، به‌ویژه پارکینگ‌های هوشمند، عمدتاً تأثیرپذیر هستند؛ لذا موفقیت آینده در گرو اولویت‌دهی به زیرساخت‌های کالبدی تاب‌آوری برای ایجاد بستر مناسب جهت استقرار فناوری‌های هوشمند است.