بررسی کانی سازی و منشأ مس چینه سان در منطقه چشمه کنان تسوج، استان آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 ارومیه

2 تبریز

3 ارومیه

4 ارومیه

doi
10.22067/econg.v5i1.22907
چکیده

منطقه چشمه کنان، در 15 کیلومتری شمال‌غرب تسوج، استان آذربایجان شرقی واقع می باشد. مهمترین واحدهای سنگی این منطقه، ماسه سنگهای قرمز، ماسه سنگهای سبز- خاکستری، شیل و مارن (میوسن) هستند. براساس شواهد صحرایی و بررسیهای سنگ نگاری، رسوبات میزبان در یک محیط مجاور جزر و مدی که با محیط سبخایی همراه بوده، ته نشست شده اند. کانی‌سازی مس در این منطقه به‌صورت چینه سان در ماسه سنگهای درشت‌دانه سبز- خاکستری احیایی رخ داده و شامل کانیهایی نظیر کالکوسیت، کوولیت، بورنیت، کالکوپیریت، مالاکیت و آزوریت می شود. با توجه به یافته های به‌دست آمده، کنترل کانی سازی در این منطقه در ارتباط با رخساره رسوبی ماسه سنگی و تمرکز مواد ارگانیکی است. تلفیق نتایج حاصل از بررسیهای صحرایی، سنگ-نگاری و کانه نگاری نشان‌دهنده آن است که عواملی چون دسترسی به لیگاندهای کلریدی، حضور مقادیر بالای تمرکزات مواد ارگانیکی، فرآیندهای دیاژنتیک، عملکرد مارن ها و شیل ها به عنوان سد زمین شیمیایی و وجود سیستم های گسلی، نقش اصلی را در رخداد کانی‌سازی مس در منطقه چشمه کنان ایفا نموده اند. نتایج به‌دست‌آمده، گویای آن است که کانی سازی مس در این منطقه شباهت زیادی به کانسارهای مس رسوبی تیپ طبقات قرمز دارد.