فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حکمرانی شهری اجتماع‌محور به­عنوان یکی از رهیافت‌های نوین بازآفرینی شهری، نیازمند نهادهایی برای ایجاد پیوند مؤثر میان جامعة محلی و مدیریت رسمی است. دفاتر توسعة محلی در ایران پس از دهة ۱۳۹۰ در پاسخ به این ضرورت شکل­گرفت. با وجود کارکردهای مثبت، این دفاتر همچنان با چالش‌های قانونی و نهادی متعددی مواجه‌اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل این چالش‌ها با تمرکز بر حکمرانی شهری اجتماع‌محور و دفاتر توسعة محلی در محله‌های همت‌آباد و سفلی شهر اصفهان انجام شده است. این دو محله هر یک دارای ویژگی‌های کالبدی و اجتماعی متمایزی هستند. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و از نوع کاربردی بوده و برای گردآوری داده‌ها از مطالعات اسنادی، پرسش­نامة میدانی و تحلیل‌های آماری استفاده شد. جامعة آماری شامل ساکنان محلات مذکور و متخصصان فعّال در حوزة بازآفرینی شهری بود. ابزارهای آماری مورد استفاده نرم‌افزارهای «SPSS» و «Excel» و آزمون‌های فریدمن و همبستگی پیرسون بودند. یافته‌ها نشان­داد عوامل متعددی بر عملکرد دفاتر توسعة محلی مؤثر هستند. در میان آن‌ها، نبود جایگاه قانونی مشخص، ضعف هماهنگی نهادی، کمبود منابع مالی، فقدان تخصص کافی در نهادهای محلی و عدم اعتماد میان شهروندان و مدیریت رسمی از مهم‌ترین موانع شناسایی‌شده‌اند. همچنین مقایسة دو دفتر مورد مطالعه بیانگر تفاوت در رویکردها و نتایج عملکردی بود به‌گونه‌ای که دفتر همت‌آباد با تکیه بر اصول حقوقی و کالبدی توانست اعتماد نسبی ساکنان را جلب کند و در برخی پروژه‌های نوسازی موفق‌تر عمل­کند در حالی­که دفتر سفلی با تمرکز بر ابعاد اجتماعی–فرهنگی نتوانست هماهنگی مؤثر نهادی و اعتماد عمومی را ایجاد نماید. نتایج تحقیق بر ضرورت بازنگری در ساختار قانونی دفاتر، ارتقای ظرفیت‌های نهادی و تسهیل­گری، آموزش تخصصی مدیران و تسهیل­گران و ایجاد نظام مالی پایدار تأکید دارد. این اقدامات می‌تواند به ارتقای حکمرانی شهری اجتماع‌محور و بهبود فرآیند بازآفرینی محلات ناکارآمد کمک نماید.