فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سنگهای ولکانیک ائوسن جنوب‌غرب جندق (کوه گدارسیاه، خردقاره شرق ایران مرکزی) ترکیب بازالت آندزیتی و آندزیت دارند. این سنگها دارای زینولیت‌هایی با کانی‌شناسی گرانولیت می‌باشند. مجموعه کانیایی این زینولیت‌ها در شرایط اوج دگرگونی شامل پلاژیوکلاز+ فلوگوپیت+ کروندوم+ سلیمانیت+ اسپینل+ کلریت+ فنژیت با بافتهای گرانوبلاستیک، پوئیکلیوبلاستیک و جهت‌یافته است. میانگین نتایج دماسنجی فلوگوپیت موجود در این زینولیت‌ها دمای oC 782 را نشان می‌دهد. ویژگیهای این سنگها با دگرگونی رسوبات پوسته‌ای غنی از Al و فقیر از Ca و Si در شرایط پوسته تحتانی در رخساره گرانولیت سازگار است. افزایش درجه دگرگونی و ذوب این گرانولیت‌ها، مذابی را تشکیل داده که گرانیتوئید تیپ S متبلور نموده است. تداوم تفریق و تبلور این مذاب می‌تواند به تشکیل گرانیت‌های تیپ S منجر گردد. از اینرو احتمال می‌رود گرانیت‌های تیپ S موجود در منطقه مورد بررسی، حاصل ذوب گرانولیت‌هایی باشد که بخشهایی از آن به‌صورت زینولیت توسط ماگماتیسم ائوسن جنوب جندق (کوه گدار سیاه) حمل و به سطح زمین رسیده‌اند. گرانیت‌های پرآلومین تیپ S در محدوده مورد بررسی در امتداد گسلهای درونه، چوپانان و آیرکان در مناطق آیرکان و افیولیت جندق رخنمون دارند. این گرانیت‌ها منشأ عناصر رادیواکتیو اورانیم و توریم و کانه‌زایی اورانیم در جنوب‌غرب کوه آیرکان می‌باشند.