مطالعه کانه‌ زایی کانسار مس جیان، استان فارس، با استفاده از داده‌ های پتروگرافی و ژئوشیمیایی

نویسندگان
doi
10.22067/econg.v5i1.22912
چکیده

کانسار مس جیان در لبه شرقی زون دگرگونی سنندج- سیرجان و در فاصله 195 کیلومتری شمال‌شرق شیراز در مجموعه آتشفشانی- رسوبی دگرگون‌شده کمپلکس سوریان با سن پرموتریاس واقع شده است. واحدهای سنگی منطقه اغلب شامل متابازالت، کلریت- مسکویت شیست، کلریت- کوارتز شیست، میکاشیست و گرافیت شیست است. پیریت، مهمترین کانی سولفیدی و کالکوپیریت کانی اصلی مس در این کانسار است که به شکلهای افشان و رگه‌چه‌ای اغلب در سنگهای کلریت- کوارتز شیست و کلریت- مسکویت شیست کانه‌زایی شده‌اند. الگوی توزیع عناصر نادر خاکی در سنگهای آذرین دگرگون‌شده با نسبت 9/2N=(La/Lu)، نشانگر ماگمای بازالت تولئیتی با منشأ گوشته‌ای است. داده‌های شیمیایی بر روی عناصر نامتحرک نظیر Ti و همچنین عناصر با شدت میدان بالا نظیر Zr، Nb و Y در سنگ متابازالت، نشانگر درجه ذوب‌بخشی پایین گوشته برای تشکیل ماگمای با ماهیت E-MORB می‌باشند. دگرسانیهای کلریتی، سیلیسی و به میزان کمتری سریسیتی، عمده دگرسانیهای محدوده کانسار مس جیان می‌باشند. مقادیر 5/32-09/29Y/Ho= در کانسنگ مس جیان، نشانگر حضور گسترده آب دریا در سیال گرمابی کانه‌زاست. داده‌های پتروگرافی و ژئوشیمیایی، نشانگر تشکیل کانسار مس جیان به‌صورت یک کانسار سولفید توده‌ای با سنگ میزبان آتشفشانی- رسوبی است و استفاده از میزان اندیس دگرسانی ایشی‌کاوا (Ishikawa AI) همراه با اندیس کلریت- کربنات- پیریت (CCP) به منظور پی‌جویی کانسارهای سولفید توده‌ای در منطقه مورد مطالعه سودمند می‌باشد.