بررسی تأثیر توزیع فضایی خدمات شهری بر قیمت زمین (نمونۀ موردی: شهر ایلام)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22111/gaij.2025.50746.3255
چکیده

قیمت مسکن از نظر اقتصادی چه در سطح ملی و چه محلی از اهمیت بالایی برخوردار است. در سال‌های اخیر و به­دنبال افزایش شدید و سریع قیمت مسکن در ایران، سیاست‌گذاران و مسئولان بر شناسایی مکانیسم این افزایش‌ها و عوامل تعیین‌کنندة مرتبط با آن متمرکز شده‌اند. قیمت مسکن تحت‌تأثیر عوامل متعددی از جمله: کیفیت زیرساخت‌های حمل‌ونقل، دردسترس‌بودن و دسترسی به خدمات عمومی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی ساکنان، موقعیت مکانی و ویژگی‌های محله‌ها است.هدف این تحقیق بررسی توزیع کاربری‌های خدمات شهری شامل (فاصله از مرکز شهر، شبکه معابر، مراکز تجاری و بوستان‌ها و فضای سبز) بر قیمت زمین در شهر ایلام است. این تحقیق به­لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش­شناسی، توصیفی-تحلیلی مبتنی بر مطالعات اسنادی و بررسی­های میدانی است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از شاخص­های آماری موران، نزدیک‌ترین فاصله همسایگی و مدل وزنی جغرافیایی در نرم‌افزار «ArcGIS» استفاده شد. نتایج نشان­می‌دهد پراکندگی مساحت کاربری‌های فضاهای سبز و کاربری­های تجاری بر اساس نزدیک­ترین همسایه به‌صورت خوشه­ای است. نتایج حاصل از الگوریتم تحلیل لکه­های داغ نشان­دهندة توزیع قیمت بالا در مرکز شهر بوده و در سایر مناطق همگنی کمتر بوده و در لکة خاصی قرار نمی­گیرد. لکه­های سرد نیز بیشتر در سمت خارج از مرکز و به­سمت حاشیة شهر دیده می­شود.