فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باران­های سیل­آسا، خطری جدی است که نگرانی­های مشخصی را در سیاست شهری مطرح­­کرده و شدت آن رو به فزونی است. در این بررسی، مفهوم تاب‌آوری در برابر سیل از نقطه­نظر بقا و تمرکز بر ثبات یا پویایی مطرح­گردید. تحقیق حاضر به­شیوة توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده­های مورد نیاز، به­شیوة نظرسنجی و میدانی گردآوری شد. برای گردآوری داده­ها از پرسش­نامه استفاده شد. این پرسش­نامه به­لحاظ روایی و پایایی، مورد ارزیابی قرارگرفت. مطابق دیدگاه صاحب­نظران حوزه­های مدیریت خطر سیل، مدیریت شهری و سیاست­گذاری و ضریب آلفای کرونباخ (در حد 81/0) تناسب پرسش­نامه مورد تأیید قرارگرفت. برای تعیین وضعیت در برابر سیل، 16 شاخص در قالب آسیب‌پذیری مکان، حساسیت فردی و ظرفیت‌های فردی و محله‌ای مورد بهره­برداری قرارگرفت. داده­های گردآوری­شده، به­روش نرمال­سازی حداقل-حداکثر بی­مقیاس شدند و به هر محله نمرة نسبی بین 0 و 1 اختصاص یافت. نتایج نشان­داد که وضعیت مسکن نقش مهمی در آسیب­پذیری در مقابل سیل داشته­است. به همین دلیل، زیرزمین­ها، بیشترین آسیب را دریافت نموده و در سیل 1403، خسارات بیشتری دیدند. همچنین ااثرات سیل در اثر تغییرات حادث­شده در زیرساخت­های حمل­ونقل افزایش یافته­است و ساختار و شرایط کالبدی محل نیز در آسیب­پذیری مؤثر بود. در مجموع، داده­های به­دست­آمده مشخص­ساخت که حساسیت­های فردی نسبت به سیل در محلات محدودة مورد بررسی متفاوت است. به­طورکلی، ارتباط بین آسیب­پذیری اجتماعی-فضایی و عدم ارتباط مسئولیت و ظرفیت­های قبلی، ابعاد بیشتری از مشکلات مربوط به تاب­آوری در مقابل سیل را روشن ساخت؛ بنابراین بایستی نگرش­های کنونی از تاب­آوری شهر در قبال سیل به­خصوص در مناطق فقیر و حاشیه­ای چون نه­دره، در عمل به شکلی مد نظر قرارگیرد که به­جای نادیده­گرفتن تفاوت­های اجتماعی و فضایی، تأکید اصلی را بر بقا و شکوفایی بگذارد.