فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از تعیین قلمروهای مناسب فعالیتی آن است که هر قلمرو با توجه به شایستگی‌ها و مزیت‌های خود و در چهارچوب سیاست‌های کلان سرزمینی، در چند رشته از فعالیت‌های اقتصادی نقش تخصصی ایفا نماید و بر اساس آن با سایر مناطق تعامل برقرار کند؛ لذا در این مطالعه سعی شده است با استفاده از سه گروه شاخص شامل: اقلیم (بارش و درصد تبخیر و تعرق به مجموع بارش سالانه)، آب (وضعیت سرانة آب تجدیدشونده) و دام- مرتع (نسبت دام موجود به دام مجاز و توان اکولوژی مرتع) به تعیین قلمروهای مناسب مرتع­داری و پرورش دام سبک در خراسان رضوی پرداخته شود. برای این منظور، داده‌های آن­ها برای 33 شهرستان استان تهیه و به کمک یکی از روش‌های تصمیم­گیری چندمعیاره یعنی «تاپسیس فازی»، اولویت­بندی شد و سپس بر اساس آن، قلمروهای مناسب توسعة فعالیت دام سبک، به تفکیک شهرستان­ها، تعیین شد. پژوهش حاضر به لحاظ نوع هدف در میان پژوهش‌های کاربردی و به لحاظ نوع روش در طبقه­بندی تحقیقات توصیفی-پیمایشی قرار می­گیرد. جامعة آماری مورد بررسی شامل 20 نفر از خبرگان و کارشناسان در حوزه‌های‌کشاورزی، مرتع­داری و پرورش دام سبک در استان خراسان رضوی در سال 1401 بوده است. نتایج مطالعه نشان­داد که شهرستان­های: چناران، خوشاب، تربت حیدریه، صالح­آباد، کوه­سرخ، سرخس و قوچان قلمروهای مناسب برای تداوم فعالیت پرورش دام سبک در استان هستند؛ لذا در راستای تداوم این فعالیت در سال‌های آتی اگرچه شرط لازم با درنظرگرفتن آب قابل برنامه­ریزی برای کشاورزی، کاهش تعداد دام در حد مجاز و انجام طرح‌های مرتع­داری جهت بهبود و تقویت مراتع می‌باشد ولی شرط کافی کاهش وابستگی دام به مرتع است که تنها از طریق اصلاح نژاد و حرکت از دامداری سنتی به سمت دامداری صنعتی به­وقوع می‌پیوندد. در نتیجه با وجود این­که هزینة نگهداری دام سبک به شیوة صنعتی بالاست ولی وضعیت مراتع، آب و اقلیم استان دامداران را ناگزیر به حرکت به­سوی دامداری صنعتی می­نماید.