فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهرهای مرزی، از جمله کامیاران، به­دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی خاص خود، با مجموعه‌ای پیچیده از چالش‌ها در حوزة امنیت و توسعه مواجه­اند. این مسائل، نه­تنها پایداری محلی را تهدید می‌کند بلکه می‌تواند تبعات گسترده‌تری بر امنیت ملی داشته باشد. درک دقیق و سلسله‌مراتبی این موانع، گام نخست برای برنامه‌ریزی استراتژیک و مداخلات مؤثر است. سؤال اصلی پژوهش این است که موانع اصلی مؤثر بر امنیت و توسعه در شهر مرزی کامیاران کدامند؟ و روابط ساختاری و میزان تأثیرگذاری آن‌ها بر یکدیگر چگونه است؟این پژوهش کاربردی، با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به بررسی موانع امنیت و توسعه در کامیاران پرداخته است. داده‌ها از طریق نظرسنجی از ۳۰ نفر از خبرگان حوزة شهری و جامعه‌شناسان، با استفاده از روش «دلفی» جمع‌آوری شد. برای تحلیل عمیق ۱۸ مانع شناسایی شده و بررسی روابط علّی و معلولی و میزان تأثیرگذاری آن‌ها، از مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) و نرم‌افزار میک‌مک (MICMAC) استفاده گردید. نتایج مدل «ISM» نشان­داد که موانع بر اساس میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری، در پنج سطح مختلف قرار می‌گیرند. بر خلاف تصور اولیه، قاچاق کالا و مواد مخدر، بیکاری و فقر و منابع مشترک مرزی، که در بالاترین سطح نمودار روابط قرار داشتند، بیشتر متغیرهای وابسته و پیامد عوامل ریشه‌ای‌تر محسوب می‌شوند. بیکاری و فقر با قدرت نفوذ ۵ و منابع مشترک مرزی با قدرت نفوذ ۱۳) در مقابل"توپوگرافی کوهستانی "کمبود زیرساخت‌های ارتباطی، ساختار ناهمگن  و عدم دسترسی عمومی با بالاترین قدرت نفوذ (۱۸)، به­عنوان موانع زیرساختی و ساختاری و محرک‌های کلیدی شناسایی شدند. تحلیل «MICMAC» نیز حاکی از آن است که ۱۷ مورد از ۱۸ مانع شناسایی­شده، در دستة متغیرهای پیوندی قرار می‌گیرند که هم قدرت نفوذ بالا و هم وابستگی بالایی دارند. این امر نشان‌دهندة پیچیدگی و درهم‌تنیدگی این موانع است که حل آن‌ها نیازمند رویکردی جامع و هم‌زمان است. این پژوهش به این استنتاج مفهومی دست یافت که مشکلات ظاهری امنیت و توسعه در کامیاران (نظیر قاچاق و بیکاری)، عمدتاً پیامدهای عوامل ریشه‌ای‌تر و ساختاری (مانند: ضعف زیرساخت‌ها، فساد اداری و ناهماهنگی‌های مدیریتی) هستند؛ بنابراین راه حل پایدار برای ارتقای امنیت و توسعه در شهر مرزی کامیاران، در گرو تمرکز بر موانع بنیادین و محرک با قدرت نفوذ بالاتر است که نیاز به اتخاذ راهبردهای جامع و یکپارچه توسط مسئولین و نهادهای ذی‌ربط دارد.