فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زعفران گیاهی تریپلوئید و عقیم است که تکثیر آن فقط از طریق بنه­های مادری انجام می­شود. تکثیر گیاه به طور طبیعی خیلی کند است. استفاده از تکنیک­های کشت درون شیشه­ای می­تواند به تکثیر این گیاه سرعت بخشیده و جوابگوی درخواست بیش از پیش کشاورزان به این گیاه دارویی مهم باشد. هدف از این تحقیق، دستیابی به روش مناسب برای ایجاد ریزبنه از بنه مادری پیش تیمار شده با سرما بود. به این منظور، نمونه­هایی در دو تاریخ متفاوت مرداد و اوایل شهریور از منطقه قاین در خراسان جنوبی جمع­آوری و بنه­های سالم و درشت به مدت 15-13 هفته در دمای 1±3 درجه سانتی­گراد و تاریکی نگهداری شدند. محیط کشت MS 2/1 همراه با شش درصد ساکارز، دو میلی­گرم بر لیتر IBA و غلظت­های 2، 4 و 6 میلی­گرم در لیتر BAP در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تکرار مورد برررسی قرار گرفتند. نمونه­های شاهد فاقد تنظیم­کننده­های رشد بودند. نتایج حاکی از آن بود که تنظیم­کننده­های رشد در ایجاد ریزبنه­ها بی­اثر بودند و بنه­های برداشت شده در مرداد ماه پیش تیمار شده به مدت 15 هفته بیشترین و بزرگترین ریزبنه‌ها را تشکیل دادند. با توجه به نتایج، استفاده از بنه­های برداشت شده در مرداد ماه با پیش تیمار سرمایی کافی و کشت بنه‌ها در محیط کشت MS 2/1 حتی بدون اعمال هورمون برای تهیه ریزبنه از طریق کشت درون شیشه­ای توصیه می‌شود که به لحاظ اقتصادی نیز به صرفه می‏باشد.