تقویت ارتباط انسان با طبیعت در طراحی منظر محلی از طریق برنامه‌ریزی ارتباطی و گفتگو (نمونۀ موردی: شهر سورمق، استان فارس)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی طراحی‌محیط‌زیست ‌دانشگاه‌تهران،‌عضو هیئت‌علمی‌گروه‌مهندسی‌فضای‌سبز دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار، گروه برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست، دانشکدۀ تحصیلات تکمیلی محیط‌زیست دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22111/gaij.2025.50952.3263
چکیده

این تحقیق با هدف بررسی نقش ارزش­ها، ریشه‌های فرهنگی و دانش محلی در طراحی منظر شهر سورمق در استان فارس انجام شده است. پژوهش با رویکردی میان‌رشته‌ای و اتکا بر نظریۀ برنامه‌ریزی ارتباطی، گفتگو و نظریۀ انتخاب دیویدف و راینر به­عنوان چهارچوب نظری اصلی، به­دنبال ارائة راهبردها و راه‌حل‌هایی برای بازسازی و تقویت ارتباط نسل‌های جدید با طبیعت و حفظ هویت و فرهنگ محلی است. روش‌شناسی این تحقیق از نوع کیفی و تفسیری و مبتنی بر برگزاری نشست‌های گفتگومحور و صمیمانه با ساکنان بومی، به‌ویژه کهنسالان، جهت استخراج ارزش‌ها، تجارب و الگوهای بومی مدیریت منابع بوده است. یافته‌ها شامل راهبردهایی مانند: مشارکت مردم محلی، توجه به حواس چندگانه در طراحی، پرهیز از الگوبرداری غربی و برنامه‌های آموزشی جامع می­باشد. همچنین راه‌حل‌های عملی مانند: ایجاد فضاهای بازی طبیعی، باغ‌های اجتماعی، باغ‌های انرژی پایدار، باغ‌های حسی و فضاهای میکروطبیعت پیشنهاد شده­است. نتایج این تحقیق می‌تواند به توسعة روش‌های مشارکتی و افزایش ارتباط با طبیعت در فرآیند طراحی منظرهای محلی کمک کند و در نهایت گامی در جهت ارتقای کیفیت زندگی، حفظ و بازسازی هویت فرهنگی و محیطی جوامع باشد.