استفاده از محاسبات فازی در مدلسازی نااطمینانیها در تخمین مقادیر بر اساس روش کریجینگ، مطالعهی موردی: میزان پراکندگی مکانی سدیم در آبخوان زنجان
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
2 دانشجوی دکتری سیستم اطلاعات مکانی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
3 نویسنده مسئول و دانشجوی دکتری سیستم اطلاعات مکانی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
4 استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر
doi
10.22060/ceej.2011.127چکیده
روشهای مختلفی برای تبدیل دادههای نمونهبرداری شده به سطح پیوسته وجود دارد که در یک تقسیمبندی کلی میتوان آنها را به روشهای کلاسیک، زمین آماری و روشهایی که از هوش محاسباتی بهره میبرند، تقسیم نمود. یکی از روشهای زمینآماری متداول، روش کریجینگ است که در آن تخمین بر اساس ساختار فضایی موجود در محیط موردنظر انجام میشود و دقت برآورد در آن، بالاتر است. بر خلاف بهبود چشمگیر دقت نسبت به سایر روشها، این روش نیز دارای معایبی است که از آنها میتوان به حساسیت این روش به کیفیت و خطای دادههای ورودی و پراکندگی آنها اشاره نمود. برای رفع مشکلات ناشی از نااطمینانی به دادههای ورودی در روش کریجینگ میتوان از محاسبات فازی استفاده نمود که در آن میتوان نا اطمینانیهای موجود در دادهها را مدل کرده و از این طریق نتایج تخمین را بهتر نمود. در این تحقیق هدف، ارائهی روشی برای مدل کردن نااطمینانیهای دادههای ورودی با استفاده از محاسبات فازی است. در این روش تمام دادههای ورودی با توجه به خطاهای موجود در اندازهگیریها به شکل اعداد فازی، وارد معادلات کریجینگ شدهاند. بنابراین همهی معادلات به شکل فازی حل شدهاند. در پایان برای تست نتایج، از کریجینگ فازی برای تخمین مقدار سدیم در آبخوان زنجان استفاده شده است. نتایج نشاندهندهی بهبود دقت تخمین در این روش نسبت به روش کریجینگ معمولی است، هر چند محاسبات با استفاده از این روش پیچیدهتر میشود. همچنین در مطالعهی موردی انجام شده، میزان سدیم در آبهای زیرزمینی پیرامون نواحی صنعتی و شهرهای بزرگ آبخوان بالاتر است.