تحولات جمعیتی و چالش‌های فراروی حکمروایی خوب شهری (نمونۀ موردی: شهر اهواز)

نویسندگان

1 دانشیارجغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22111/gaij.2025.50055.3238
چکیده

رشد سریع جمعیت شهر اهواز، این شهر را با چالش‌های مهمی در زمینه‌های مختلف محیطی، محرومیت اجتماعی، ناامنی، بیکاری، کمبود مسکن، ترافیک و غیره روبر ساخته و این مشکلات حکمروایی در این شهر را با چالش‌هایی مواجه کرده است؛ بنابراین در پژوهش حاضر سعی شده است به اولویت‌بندی و تحلیل تحولات جمعیتی و چالش‌های فراروی حکمروایی خوب شهری در شهر اهواز پرداخته شود. روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی–تحلیلی است. در این پژوهش برای گردآوری داده‌ها از ابزار پرسش‌نامه «دیمتل»  و برای اولویت‌بندی معیارها از تکنیک «دنپ» بهره‌گیری شده است. تمامی مراحل با استفاده از نرم­افزار اکسل که شامل 4 معیار و 25 زیرمعیار می‌باشد انجام شده است. روایی پرسش­نامه به تأیید خبرگان رسید. برای سنجش پایایی پرسش­نامه از نرخ ناسازگاری استفاده شده است. از آن­جایی‌که نرخ ناسازگاری ماتریس F از 1/0 کمتر می باشد، در نتیجه ماتریس مورد نظر که منبعث از آراء نظرات خبرگان است پایایی دارد و می‌توان ادامة مسیر را پیمود. در نهایت یافته‌های پژوهش نشان­داد که به­ترتیب: چالش‌های اجتماعی- فرهنگی، چالش‌های محیط‌ زیستی، چالش‌های کالبدی-زیرساختی و چالش‌های اقتصادی رتبه‌های اول تا چهارم را به خود اختصاص­داده­اند. همچنین نتایج زیرمعیارها نشان­داد به­ترتیب زیرمعیارهای رشد مهاجرت، حاشیه­نشینی و اسکان غیر رسمی و پیری جمعیت  با امتیاز 064/0 ، شکل‌گیری کانون‌های بروز ناهنجاری و جرائم اجتماعی  با امتیاز (059/0) و آلودگی محیطی (هوا، آب­وخاک و آلودگی صوتی) با امتیاز 057/0 رتبة اول تا سوم را به خود اختصاص­داده­اند و این شاخص‌ها می‌توانند در راستای تحقق تحولات جمعیتی و شناساسایی چالش­های فراروی حکمروایی خوب شهری در شهر اهواز کمک بسزایی کنند.