فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش به بررسی روند تاریخی و اثرپذیری ناهنجاری‌های بارش در زمان وقوع خشکسالی‌های شدید و فوق‌العاده شدید درجنوب ایران پرداخته شده است. برای این منظور داده‌های بارش روزانه و سالانه ایستگاه‌های سینوپتیک منطقه مطالعاتی از داده‌های سازمان هواشناسی استخراج گردید. پایه آماری برای انطباق با سیکل‌های خورشیدی یک دوره 33 ساله منطبق با سال‌های 1986 -2019 انتخاب گردیده است. بر این اساس 34 ایستگاه سینوپتیک از ایستگاه‌های منطقه با این دوره آماری منطبق بودند. ابتدا وضعیت خشکسالی‌ها بر اساس شاخص‌های استاندارد بارش(SPI)، Z چینی (CZI)، نمره (ZSI) Z مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی ناهنجاری بارش از شاخص RAI استفاده شده است. بر اساس معیار‌های انتخابی 7 سال به عنوان نمونه از خشکسالی‌های شدید و فوق شدید انتخاب گردید. روند تاریخی وقوع خشکسالی‌ها نشان داد که اولاً در سه سیکل اخیر در26 سال از 33 سال دوره آماری منطقه جنوبی ایران کمابیش با پدیده خشکسالی مواجه بوده است. تعداد خشکسالی‌های در دو سیکل اخیربشدت افزایش یافته است. به طوری که در سیکل 23 از 11 سال 9 سال و در سیکل 24 از 11 سال 10 سال آن بخش‌های زیادی از منطقه درگیر خشکسالی بوده است. در هر دو سیکل در 4 سال در بیش از نیمی از ایستگاه‌ها خشکسالی شدید و فوق شدید رخ داده است. از لحاظ پدیده‌های مرتبط با بارش نیز ناهنجاری‌های شدیدی رخ داده است در منطقه جنوبی در خشکسالی‌ها، متوسط بارش روزانه نسبت به متوسط بارش طولانی مدت منطقه بشدت در حال کاهش است. به عبارت دیگر توزیع بارش‌ها در واحد زمان کم شده است. به طوری که متوسط بارش روزانه در دوره بارشی از دو میلی‌متر به کمتر از یک میلی‌متر تقلیل پیدا کرده است. تعداد روز‌های خشک در منطقه با شدت بیشتری در حال افزایش است. به طوری که در خشکسالی‌های شدید این تعداد روز‌ها به بیش از 350 روز افزایش یافته است.