ارزیابی الگوی پروتئین‌های ذخیره‌ای بذر در خشخاش ایرانی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

doi
10.22059/ijhs.2025.379747.2193
چکیده

خشخاش ایرانی ( Papaver bracteatum ) به‌عنوان یک گیاه دارویی با قابلیت تولید آلکالوئیدتبائین، در مناطق خاصی از ایران رشد می‌کند. این آزمایش با هدف شناسایی بهترین روش استخراج پروتئین و بررسی تنوع ژنتیکی 18 جمعیت از خشخاش ایرانی که از مناطق مختلف ایران جمع‌آوری‌شده بودند به همراه یک نمونه کنترل Papaver somniferum بااستفاده ‌از الگوی الکتروفورزی پروتئین بذر انجام شد. نتایج نشان داد که روش استخراج پروتئین بااستفاده ‌از فنل، بهترین نتیحه را ارائه می‌دهد. همچنین الگوی باندها پس‌از رنگ‌آمیزی با کوماسی‌بریلیانت‌بلو G250 وضوح بالاتری داشت و دقت بیشتری در ردیابی باندهای پروتئینی فراهم کرد. با مقایسه الگوی الکتروفورز باندهای پروتئینی تعداد 68 نوار با وزن مولکولی در دامنه 120-13 کیلودالتون مشاهده گردید. کمترین و بیشترین تعداد باند به‌ترتیب در جمعیت  P2(سد لار البرز) و P17 (منطقه پل زنگوله البرز) مشاهده شدند. میزان تشابه ژنتیکی بین جمعیت‌های موردبررسی متغیر بوده و دامنه بین 0/4 تا 0/8 را شامل می‌شد. بیشترین فاصله بین دو جمعیت P15 و P7 به‌ترتیب از دو منطقه البرز روستای یوش‌بلده و کردستان روستای پیرعمران ثبت گردید. با استفاده ‌از الگوی الکتروفورز، پروتئین بذر دو گونه bracteatum P. و somniferum P . به‌خوبی تفکیک شدند. تجزیه خوشه‌ای به‌روش UPGMA و ضریب تشابه دایس انجام شد و جمعیت‌های موردمطالعه در پنج گروه مجزا تفکیک گردیدند. نتایج این بررسی نشان‌دهنده تأثیر کم منطقه جغرافیایی بر شباهت جمعیت‌ها و گروه‌بندی آنهاست؛ بنابراین الگوی الکتروفورز پروتئین بذر، ظرفیت آن را داراست که برای جداسازی و شناسایی جمعیت‌های مختلف این گونه در برنامه‌های حفاظت مورداستفاده قرار گیرد.