دورگگیری بین والدین دیپلوئید و تتراپلوئید برای بهنژادی مرکبات اسیدی (ترش)
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
2 دانشگاه ارومیه
3 دانشگاه زابل
4 دانشگاه علوم پزشکی زابل
5 دانشگاه زابل
6 دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22059/ijhs.2025.382082.2210چکیده
هدف پژوهش دستیابی به ژنوتیپهای مرکبات اسیدی تریپلوئید بود. ثبات پلیپلوئیدی در نهالهای لیموترش شیرازی، درخت Aو درخت B، و لیموشیرین (درختهای D ,C و E) بررسی شد. نتایج نشان داد که از پنج شاخه اصلی درخت A، شاخههای A3, A2, A1 و A4دیپلوئید (2X) و شاخه A5 میکسپلوئید ((2X+4X بود. در درخت B هر هفت شاخه دارای سطح پلوئیدی یکسان و تریپلوئید (3X) بودند. لیموشیرینهای C و D تتراپلوئید و لیمو شیرینE دیپلوئید تعیین شد. تلاقیها بین نارنگی کلِمانتین (مادر) و لیموترش B(پدر) و بین لمونهای «اورِکا»، «کوکاورِکا» و «لیسبون» (مادر) با لیموشیرینهای تتراپلوئید C وD (پدر) انجام پذیرفت. در تلاقی بین نارنگی کلمانتین با لیمو ترش (درخت (B همه میوهها ریزش نموده و هیچ بذری بهدست نیامد؛ اما در تلاقیهای بین لمونهای «اورِکا»، «کوکاورکا» و «لیسبون» با لیموشیرینهای تتراپلوئید میوهها بهمرحله برداشت رسیدند و بذرهای آنها مورداستفاده قرار گرفتند. بذرهای خیلیریز که از تکجنینی بیشتری برخوردار بودند در محیط B 5 کشت شدند. از بین پانزده اصله نهال دورگ که با فلوسیتومتری موردسنجش سطح پلوئیدی قرار گرفتند، ده اصله نهال دیپلوئید و پنج اصله تریپلوئید بهدست آمد. از این پنج اصله، چهار عدد بهتلاقی اورکا و یک عدد بهتلاقی کوکاورکا با لیموشیرین تعلق داشتند. انتظار میرود ژنوتیپهای تریپلوئید که برای اولینبار در این پژوهش بهدست آمدند، صفت بیبذری میوه را از خود نشان دهند. بنابراین ویژگیهای فنوتیپی این ژنوتیپهای تریپلوئید باید موردبررسی دقیقتر قرار گیرند.