ارزیابی نقش سرمایة اجتماعی در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی (نمونۀ موردی: مناطق روستایی شهرستان لنگرود)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه گیلان ، گیلان ، ایران

2 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه گیلان ، گیلان ، ایران.

doi
10.22111/gaij.2025.50659.3254
چکیده

زنان روستایی به­ویژه در شمال کشور، در تمامی مراحل تولیدات کشاورزی نقش بسزایی داشته­اند اما با ورود فناوری­های نوین، از نقش آنان کاسته شده است. یکی از راه­های افزایش مشارکت زنان، توانمندسازی اقتصادی است. افزایش توانمندی اقتصادی زنان، کاتالیزوری برای رشد اقتصادی یک کشور است که متأثر از سرمایة اجتماعی می‌باشد؛ از این­رو هدف پژوهش حاضر این است که اثرات سرمایة اجتماعی بر توانمندسازی اقتصادی زنان سنجیده شود و مبتنی بر این هدف، سؤال تحقیق این است که توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی در شهرستان لنگرود به چه میزان متأثر از سرمایة اجتماعی بوده است؟ رویکرد پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی می‌باشد. جامعة آماری، 18655 نفر از زنان روستایی شهرستان لنگرود بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و احتساب میزان خطای 05/0، تعداد 380 نفر از این افراد از طریق نمونه­گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. براساس نتایج آزمون دوجمله‌ای، می­توان نتیجه­گرفت که سرمایة اجتماعی و توانمندسازی اقتصادی، دارای تفاوتی معنی­دار بوده و هر دو در سطح پایینی قراردارند. براساس نتایج تحلیل رگرسیون، سرمایة اجتماعی بیش از 56 درصد از شاخص­های توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی را تبیین می­کند. براساس محاسبات آماری حاصل از آزمون تحلیل مسیر، شاخص آگاهی و مشارکت بیشترین تأثیر مثبت و مستقیم را بر توانمندسازی اقتصادی زنان دارند. همچنین شاخص آگاهی بیشترین تأثیر غیر مستقیم را نیز بر توانمندسازی داشته و بر مشارکت تأثیرگذار است و به­تبع آن منجر به توانمندسازی اقتصادی زنان گردیده است.