شناسایی و تحلیل پیشرانهای مؤثر بر آمایش سرزمین با تأکید بر رویکرد آینده پژوهی(نمونۀ موردی: استان خوزستان)
نویسندگان
1 استادیارگروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور، زاهدان، ایران
2 کارشناس ارشد برنامهریزی منطقهای، گروه شهرسازی، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22111/gaij.2025.48385.3197چکیده
امروزه آمایش سرزمین، بهعنوان یک راهکار، به مناسبترین بستر برای برنامهریزی و توسعه در کشورها تبدیل شده است. در همین راستا، یکی از اهداف اصلی آن، مدیریت خردمندانه در راستای استفادة بهینه از ظرفیتهای سرزمین در جهت ارتقای سطح رفاه و توسعه است؛ از اینرو با نظر به اهداف آمایش سرزمین، توجه به مناطق محروم که دارای پتانسیلهای بالقوهای هستند، اهمیت مییابد. در پژوهش حاضر تلاش شده است با مشارکت مدیران و مسؤلان و خبرگان دانشگاهی، پیشرانهای کلیدی تأثیرگذار بر توسعة استان خوزستان شناسایی و در نهایت سناریوهای مؤثر بر توسعة آتی استان تدوین شود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری دادهها و اطلاعات کتابخانهای، اسنادی و پیمایشی بود. جامعة آماری پژوهش، جمعی از خبرگان و متخصصان صاحبنظر در حوزة برنامهریزی شهری، منطقهای، بهصورت نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند. جهت تجزیهوتحلیل اطلاعات بهدستآمده، از تحلیل اثرات متقاطع در نرمافزار «Micmac» استفاده شده است. نتایج این پژوهش حاکی از این است که فناوری، بهای جهانی نفت، سیاست خارجی و الگوی تعاملات بینالمللی بهعنوان عوامل کلیدی، با اهمیت و عدم قطعیت بالا شناسایی شدهاند و 8 سناریو که نشاندهندة وضعیت توسعة آتی استان میباشند، برمبنای این عوامل تدوین شده است.
