ارزیابی و تحلیل مؤلفه‌های مؤثر بر مزیت‌های رقابتی گردشگری (نمونۀ موردی: استان گیلان)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 پسا دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22111/gaij.2024.49195.3216
چکیده

در سالیان اخیر، رقابت به­عنوان یک مفهوم اقتصادی مطرح می­باشد و این مفهوم،  بر توسعة پایدار صنعت گردشگری تأثیرگذار است. اگرچه امروزه مطالعاتی پیرامـون مزیـت رقـابتی در مقصـدهای گردشـگری جهـان صورت گرفته اما مطالعات جـامع وکـاربردی چنـدانی در کشـور ما صـورت نگرفتـه اسـت و ایـن امر لـزوم انجـام چنـین مطالعاتی را بیش­ازپیش نمایان مـی­سـازد. پژوهش حاضر دارای ماهیتی توسعه­ای-کاربردی و روشی توصیفی- تحلیلی می‌باشد و با هدف ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر مزیت­های رقابتی گردشگری استان گیلان انجام شده است. داده­های مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه­ای و بررسی­ میدانی در سطح خانوار جمع‌آوری گردید. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران معادل 379 خانوار برآورد شد. با بهره­گیری از روش­های کمی و آماری از جمله؛ رگرسیون چندگانه در محیط نرم­افزار «SPSS»، معادلات ساختاری در محیط نرم­افزار «Smart Pls» و تحلیل چند متغیرة فازی در محیط «GIS»، به بررسی میزان مزیت­های رقابتی گردشگری و اولویت­بندی مؤلفه­های مؤثر در منطقة مد نظر پرداخته شده ­است.  یافته‌ها نشان می­دهد که شاخص­های مزیت­های رقابتی گردشگری به ترتیب اولویت شامل؛ شاخص­های مدیریت مقصد، منابع و جاذبه­های محوری، عوامل تقویت­کننده و عوامل و منابع پشتیبان و برنامه­ریزی و خط مشی توسعة مقصد با 511/0، 456/0، 287/0، 276/0 و 266/0 درصد بیشترین نقش را در مزیت­های رقابتی گردشگری استان گیلان دارند که نشانگر مهم بودن بعد مدیریت مقصد نسبت به بقیة ابعاد است. استان گیلان دارای مزیت­های رقابتی گردشگری متوسط رو بالا است به­طوری­که بیشترین مساحت مربوط به طبقة زیاد با مقدار 3900 کیلومتر مربع می­باشد.