فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهرها به‌عنوان مراکز تجمیع دارایی­های فیزیکی و انسانی، در زمان بحران خسارت زیادی خواهند دید؛ بنابراین پرداختن به امور پدافند غیر عامل می‌تواند خسارات را به میزان قابل ‌توجهی کاهش دهد. برای این منظور امروزه مکان‌یابی با کمک سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی نقش اساسی در تعیین مکان پناهگاه‌های شهری با توجه به اصول پدافند غیر عامل دارد. پژوهش حاضر باهدف مکان­یابی پناهگاه­­های شهری با رویکرد پدافند غیر عامل در سطح شهر اهواز تدوین‌شده است. این پژوهش در زمره تحقیقات کاربردی و برای تدوین آن از روش توصیفی- تحلیلی استفاده‌شده است. اطلاعات مورد نیاز از طریق روش­های کتابخانه­ای و میدانی گردآوری شده است.  ده زیرمعیار مکان‌یابی پناهگاه‌های شهری در قالب سه معیار کلی (عملکردی، کالبدی و طبیعی- محیطی)، انتخاب‌شده و نسبت به آماده­سازی، طبقه­بندی و نرمال­سازی آن‌ها اقدام  شده است. در این پژوهش برای مکان یابی از محیط نرم‌افزار «Arc Gis 10.6 » و برای تعیین میزان وزن معیارها و زیرمعیارها  از تکنیک  «AHP» استفاده‌شده است. پس ‌ازآن لایه‌های اطلاعاتی و نقشه‌ها، متناسب با معیارها ارائه­شد و درنهایت نقشة ترکیبی معیارها استخراج گردید که نشان‌دهندة بهترین مکان برای ایجاد پناهگاه در این پهنه است. ترکیب لایه‌های مختلف مؤثر، نقشه نهایی فضاهای بهینه برای ساخت پناهگاه‌های شهری با تقسیم‌بندی مناطق به پنج دستة بسیار بالا تا نامناسب به­دست آمد و مکان­های مناسب مشخص شد. نتایج پژوهش نشان می­دهد 23 درصد از منطقه (3499 هکتار) در  وضعیت مناسب بالا و بسیار بالا برای پناهگاه شهری هستند. همچنین مناسب‌ترین مکان­ها جهت استقرار پناهگاه­های شهری اهواز در نواحی شرقی، جنوبی و جنوب غربی قرار دارند که در مناطق سه و پنج شهری اهواز قرار گرفته­اند و از پتانسیل نسبتاً بهتری برای سکونت افراد برخوردار هستند. این مناطق دارای فضای باز کافی و درعین ‌حال سازگار با کاربری‌های اطراف هستند؛ بنابراین این مناطق به­دلیل­برخورداری از فضاهای­باز مناسب­و­همچنین­دسترسی مناسب­از­قابلیت­بالایی­برای­اسکان­افراد­آسیب‌دیده­برخوردار می­باشند.